Հունվարի 14-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը Վաշինգտոնից ուղիղ եթերով ներկայացրել է ԹՐԻՓՓ իրականացման շրջանակի մասին փաստաթղթի վերաբերյալ մեկնաբանություններ, պատասխանել է լրագրողների հարցերին (մաս 1):   

---

Ա. Բադալյան. Նախ շնորհակալություն լրագրողներին մեզ հարցերն ուղարկելու համար։ Ակնհայտորեն կան որոշակի հարցեր, որոնք միատեղվում են, մասնավորապես այդպիսի  հարցերը վերաբերվում են մի քանի հիմնարար դրույթներին, որոնք Դուք արդեն նշեցիք: Ես դրանք միավորեմ և հնչեցնեմ որպես մեկ հարց, հետո կանցնենք այն հարցերին, որոնք չեն կրկնվել, դրանց կանդրադառնանք առանձին։

Արդյո՞ք համապատասխան ծառայություններն են ապահովելու անվտանգությունը Հայաստանի Հանրապետության տարածքում, այդ թվում՝ ԹՐԻՓՓ ենթակառուցվածքներում։

Ա. Միրզոյան. Միանշանակ այո՛: Ես արդեն մեջբերումներ արեցի։ 

Ա. Բադալյան. Նախ ամեն դեպքում ասեմ, որ կան հարցեր, որոնք որոշակիորեն կրկնելու են Ձեր արդեն ասածը, բայց արժի ըստ հարցերի ևս՝ լրացուցիչ անդրադառնանք։ 

Արդյո՞ք Հայաստանի Հանրապետության ծառայությունների ներկայացուցիչները ծառայություն են իրականացնելու Հայաստանի Հանրապետության բոլոր սահմանային և մաքսային կետերում։ 

Ա. Միրզոյան. Միանշանակ այո՛: Բառացիորեն, տառացիորեն այդպես գրված է, քիչ առաջ ընթերցեցի։

Ա. Բադալյան. Անցնենք մյուս էական դրույթներից մեկին, որը «ֆրոնտ օֆիս»-ի և օպերատորի գործառույթի սահմանումն է: Ի՞նչ է նշանակում «ֆրոնտ օֆիս - բեք օֆիս» մոդելը, ի՞նչ է նշանակում դրա օպերատորը, ո՞վ է ընտրելու այդ օպերատորին, արդյո՞ք օպերատորն ապահովելու է անվտանգությունը։ Անվտանգության կոմպոնենտն, իհարկե, նախորդ հարցերում կար, բայց նաև փոխկապակցված է այս մասի հետ։ 

Ա. Միրզոյան. «Ֆրոնտ օֆիս - բեք օֆիս»-ը, ես արդեն թարգմանությունն ու իրենց կիրառական նշանակությունն էլ ասացի: Սա մի մոդել է, որը լայնորեն կիրառվում է մասնավոր ընկերություններում, պետական բազմաթիվ գործառույթների իրականացման մեջ։ Իմաստը հետևյալն է՝ երբ քաղաքացին կամ սահմանը հատողը կամ բիզնեսի դեպքում՝ հաճախորդն այցելում է երկիր, ընկերություն, բանկ և ուզում է որոշակի ծառայություն ստանալ, ինքը չի տեսնում ծառայությունների մշակման, իրականացման ամբողջ ծավալը և մոտավորապես մեկ պատուհան սկզբունքով ինչ-որ մարդիկ իրենց բարեհամբույր սպասարկում են, թղթերը, տվյալները հավաքագրում են, թե հետո ինչպես է ընթանում այդ պրոցեսն, ինչպես են տվյալները մշակվում, ինչպես է որոշում կայացվում՝ դա արդեն տեղի է ունենում ետնաբեմում՝ «բեք օֆիս»-ում։ Այս սկզբունքի մասին է։

Ինչ վերաբերում է անվտանգության կոմպոնենտին, կրկին, շատ ուղիղ ասեցինք, որ որևէ պետական գործառույթ չի արտապատվիրակվում, ԹՐԻՓՓ-ի ամբողջ ծածկույթով մեկ Հայաստանի իրավապահ, անվտանգային, արտակարգ իրավիճակներում իրավասու մարմիների ամբողջական հասանելիությունն ապահովվում է, ներկայությունը սահմանապահ, մաքսային մարմիններում մշտապես ապահովվում է և այլն։ Մանրամասն անդրադարձ կա այդ բոլոր հարցերին։

Ա. Բադալյան. Մյուս ամենաշատ տրվող հարցը՝ բաժնեմասեր։ Ինչո՞ւ է ԹՐԻՓՓ ընկերության բաժնեմասերի միայն 26%-ը պատկանելու Հայաստանի Հանրապետությանն, իսկ ավելի մեծ մասը՝ 74%-ն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին։

Ա. Միրզոյան. Մեծ հաշվով բանակցությունների արդյունք է և արտացոլում է երկրների ներդրումները։ Գաղտնիք չէ, որ Միացյալ Նահանգները մեծ ծավալի ներդրումներ են անելու, ես չեմ խոսում միայն քաղաքական կապիտալի, քաղաքական աջակցության, քաղաքական ներդրումների մասին, այլ հենց ֆինանսական ներդրումների։ Հայաստանի Հանրապետությունն իր կողմից հիմնական բանը, որ ներդնելու է, մեծ հաշվով կառուցապատման իրավունքն է, և կարծում եմ՝ բավականին արդար բաշխում է։ Ընդ որում խոսքը միայն առաջիկա 49 տարվա մասին է, ենթադրվում է, կրկին, բիզնես մոդելի հարց է՝ այդ փուլում որոշակի տարիների ընթացքում, երբ ներդրումների վերադարձն ինչ-որ չափով, որը բիզնես հաշվարկների հարց է, ապահովված կլինի, այն ժամանակ արդեն պայմանագիրը կերկարաձգվի ևս 50 տարով, գիտեք՝ արդեն քիչ առաջ ասացի, այդ ժամանակ բաժնեմասերի համամասնությունը և հարաբերակցությունը փոխվելու է և համարյա հավասար է դառնալու։

Ա. Բադալյան. Նշեցիք «ֆրոնտ օֆիս - բեք օֆիս»-ի մասին։ Ինչպե՞ս է ապահովվելու փոխադարձության սկզբունքն։ Արդյո՞ք Ադրբեջանում նույնպես գործելու է «ֆրոնտ օֆիս»։

Ա. Միրզոյան. Չգիտեմ, մենք այդ հարցին չենք անդրադարձել: Դա Հայաստան–ԱՄՆ բանակցությունների առարկա չէ։ Եթե շատ անկեղծ ասեմ, ես նույնիսկ չգիտեմ, դրա կարիքն ընդհանրապես կա, թե չէ, այդպիսի ֆոկուսով բանակցություններ սկսել։ Ընդհանրապես, մենք առիթ ունեցել ենք մի քանի անգամ խոսելու խաղաղությունից առհասարակ, խաղաղության պայմանագրից, այս համագործակցության դրսևորումներից, որ արդեն ունենք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Ես մշտապես ասում եմ, երբ  հարցնում են՝ երաշխիքը ո՞րն է, հաջողության գրավականը ո՞րն է. փոխշահավետությունը։

Նայե՛ք, այս կոնտեքստում ևս ամբողջ աշխարհն ուզում է իր ընթացակարգերը դյուրացնի, թվայնացնի, որպեսզի եկողը վայրկյան առաջ ստանա համապատասխան ծառայությունը, պետությունն էլ վերիֆիկացիան անի, տեսնի, որ այս մարդը վտանգ չի ներկայացնում, ինչ նպատակով է գալիս և այլն, և արագ անցնի։ Այսինքն՝ ծառայության՝ այս դեպքում տարանցիկ ուղիներից օգտվելու իմաստը դրանք հեշտացնելն է։ Ես կարծում եմ, իհարկե, սա Ադրբեջանի գործն է, իրենք թող որոշեն, բայց կարծում եմ, որ  ցանկացած երկիր շահագրգիռ է, որ առաջին կետից, երբ իր սահմանը հատում է օտարերկրյա քաղաքացին կամ օտարերկրյա ընկերությանը պատկանող բեռը, հնարավորինս հեշտ նախ ստուգվի, բացառվի վտանգի առկայությունը և հետո հնարավոր հեշտ, դյուրին, անխնդիր շարժը տեղի ունենա։

Ա. Բադալյան. ԹՐԻՓՓ-ը նախատեսում է, որ Հայաստանը պետք է մշակի տարբերակված ընթացակարգեր այդ ճանապարհով անցնելու համար։ Այսինքն՝ այն տարբե՞ր է լինելու Հայաստանի այլ հատվածներում գոյություն ունեցող ընթացակարգերից, և ո՞րն է լինելու այդ տարբերությունը։

Ա. Միրզոյան. Լավ է, որ այդ հարցը նախորդից հետո եք տալիս, որովհետև տրամաբանական և օրգանական շարունակությունն է։ Նախ, տարբերակված ընթացակարգեր մարդկանց, մեքենաների, ապրանքների համար՝ բավականին նորմալ գործընթաց է, այդ թվում և՛ Ադրբեջանի, և՛ Նախիջևանի միջև երկու ուղղությունով  անցման համար։ Ընդհանրապես, մենք ուզում ենք մեր բոլոր սահմանների ուղղություններով ունենալ հնարավորինս հեշտ անցման ընթացակարգեր՝ ապահովելով, իհարկե, որևէ կերպ չխախտելով, չխոցելով, չստորադասելով մեր ինքնիշխանությունն ու իրավազորությունը և անհրաժեշտ գործընթացները, որոնք պետք է արվեն՝ անձի վերիֆիկացիա և այլն: Ընդ որում, կրկին հստակ ասում ենք՝ այդ ընթացակարգերը պետք է լինեն, մեջբերում եմ. «Հայաստանի օրենքների, կարգավորումների և միջազգային համաձայնագրերի հիման վրա ու միջազգային չափանիշներին համապատասխան»։ Սա մենք պիտի բոլոր սահմաններով ուզենանք ունենալ, ենթադրում եմ՝ մեր հարևաններ էլ, և որևէ երկիր մոլորակի վրա։

Ա. Բադալյան. Հանրային հնչեղություն էր ստացել Ադրբեջանի նախագահի համապատասխան հայտարարությունը: Ուստի շարունակելով սահմանային ընթացակարգերի թեման՝ արդյո՞ք պատկերացում կա, թե ադրբեջանցիների անցման պայմաններն ինչպիսին են լինելու, նրանք հայ սահմանապահների հետ առերեսվելու՞ են։

Ա. Միրզոյան. Մի քանի հատվածներ ես արդեն ընթերցեցի, մեջբերեցի այս փաստաթղթից, որտեղ ասում է, որ որևէ սահմանային, մաքսային, որևէ այլ ինքնիշխան գործառույթ չի արտապատվիրակվելու ոչ մի տեղ, սահմանային և մաքսային մարմինների ներկայացուցիչները համապատասխան տեղերում մշտապես ներկայություն են ապահովելու, բոլոր տեղերին հասանելիություն են ունենալու և խոսեցինք «ֆրոնտ օֆիս - բեք օֆիս»-ից, այսինքն՝ կարծում եմ՝ հարցի պատասխանը հնչել է արդեն։

Ա. Բադալյան. Մի փոքր ընդլայնենք թեման, բացի ԹՐԻՓՓ-ի բաղադրիչից, անդրադառնանք ընդհանուր գուցե տարածաշրջանային մյուս նախագծերի հետ դրա փոխկապակցվածությանը կամ հնարավոր ընդլայնմանն: Այս կոնտեքստում հարց ենք ստացել. կա՞ մշակված նախագիծ, թե ինչպես է ԹՐԻՓՓ-ը կապվելու Հյուսիս-Հարավ ճանապարհին և արդյոք ենթակառուցվածքները գնալու են ավելի հատվելու թե՞ խանգարելու տրամաբանությամբ։

Ա. Միրզոյան. Վստահաբար ոչ խանգարելու տրամաբանությամբ։ Հյուսիս-Հարավ՝ մի կողմից, և մյուս կողմից՝ ԹՐԻՓՓ ենթակառուցվածքներ, որոնք ըստ էության արևելք-արևմուտք և/կամ արևմուտք-արևելք շարժ են ենթադրում, միասին կազմելու են խաչմերուկ, այսինքն՝ այն «Խաղաղության խաչմերուկը», որի տեսլականը մենք ունենք և կիսվել ենք աշխարհի և հայաստանյան հանրության հետ։

Ա. Բադալյան. Արդյո՞ք ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկ Ռուբիոյի հետ քննարկումներում անդրադարձել եք ԹՐԻՓՓ-ին Թուրքիայի հնարավոր ներգրավմանը։ Եթե այո, ապա ո՞րն է պատկերացվող մասնակցության ձևաչափը։

Ա. Միրզոյան. ԹՐԻՓՓ-ին Թուրքիայի ներգրավումը չենք քննարկել ամերիկյան կողմի հետ, և ԹՐԻՓՓ-ը, ինչպես կար, այնպես էլ այս պահին կա որպես Հայաստան–Միացյալ Նահանգներ համատեղ բիզնես գործունեություն։ Միևնույն ժամանակ, իհարկե, ավելի լայն համատեքստում, եթե ապաշրջափակման համատեքստում դիտարկենք, իհարկե, ակնհայտ է, որ միայն Հայաստան–Ադրբեջան ապաշրջափակմամբ, սահմանի բացմամբ, երկաթուղու վերագործարկմամբ այդ ենթադրյալ Ասիա–Եվրոպական միություն մեծ լոգիստիկ նոր անցումը չի ստեղծվի, չի ապահովվի, Հայաստանի ամբողջ ապաշրջափակումն էլ ամբողջական չի լինի։ Գիտեք՝ Թուրքիայի հետ խոսակցությունը վաղուց կա այս ուղղությամբ, բավականին կոնստրուկտիվ խոսակցություն: Ես կարծում եմ մոտ ապագայում արդեն շոշափելի առաջընթաց և քայլեր կունենանք: Բայց իհարկե բոլորիս ընկալումն այն է, որ ապրանքը, բեռները կամ ծառայությունները, կամ մարդիկ Ասիայից կարող են գալ, ասենք՝ Ադրբեջան, այնուհետև Հայաստանի տարածք ԹՐԻՓՓ ենթակառուցվածքներով, Նախիջևան, Նախիջևանից Երասխով Հայաստան: Եթե երկաթուղու մասին ենք խոսում և եթե Գյումրի–Կարսը չվերագործարկվի, հաստատ այդ բեռները չեն կարող այդ ճանապարհով գնալ Թուրքիայի տարածքով Եվրոպա կամ հակառակ ուղղությունով: Հետևաբար տրամաբանական է, որ Թուրքիան այս ապաշրջափակման և տարածաշրջանի զարգացման մաս լինի, բայց ոչ կոնկրետ ԹՐԻՓՓ-ի մասով և ամերիկյան կողմի հետ դա չենք քննարկել։ 

Ա. Բադալյան. ԹՐԻՓՓ-ի շարունակության հարց, նույն տրամաբանությամբ. արդյո՞ք քննարկվել է ԹՐԻՓՓ-ին Ռուսաստանի մասնակցության հնարավորությունը և արդյո՞ք ԱՄՆ-ն տեսնում է նման հնարավորություն։

Ա. Միրզոյան. Եվ կրկին՝ ո՛չ, չի քննարկվել։ ԹՐԻՓՓ-ի շրջանակները մեծ հաշվով արդեն բավականին պարզ են, բայց նաև, կրկին, մեծ ապաշրջափակում բոլոր հարևաններին, անմիջական կամ մի փոքր հեռու գտնվող հարևաններին, տարածաշրջանի երկրներին այդ մեծ շարժը ձեռնտու է, և մենք նպատակ չունենք որևէ կերպ դուրս թողնել Ռուսաստանին։ Ակնհայտորեն, Հայաստանի տարածքում Ռուսաստանը տարբեր ենթակառուցվածքներում ներկայություն ունի, նույն երկաթուղիներում, և սա Ռուսաստանի համար ևս կրկին ԹՐԻՓՓ-ում ոչ, բայց ԹՐԻՓՓ-ի շարունակություն, ԹՐԻՓՓ-ին առնչվող այլ գործունեություն, կապ, համագործակցություն կարող է նաև ստեղծվել Ռուսաստանի Դաշնության համար։

Ա. Բադալյան. Պարո՛ն նախարար, նույն կոնտեքստում լրագրողը վկայակոչում է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը Հարավկովկասյան երկաթուղիների կողմից կոնցեսիոն պարտավորությունների կատարման մասով, որում նա ընդգծել է, որ եթե ռուսական կողմը չկարողանա իրականացնել անհրաժեշտ ներդրումներն ու վերանորոգումները, ապա Հայաստանի կառավարությունը պատրաստ է ինքնուրույն իրականացնել այս գործառույթը։ Արդյո՞ք ՌԴ-ից արձագանք կա։ Եթե այո, ապա ինչ բնույթի։

Ա. Միրզոյան. Անկեղծ ասած՝ ես չեմ կարծում, որ սա արձագանք ենթադրող հայտարարություն է վարչապետի կողմից կամ առաջարկ է, կամ խնդրանք։ Ներկայացվել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական և տնտեսական տեսլականը նույն ենթակառուցվածքների մասում և այժմ անհրաժեշտ է, որ այդ Երասխ-Գյումրիի  բացակայող կտորները, կրկին եթե երկաթուղու մասին ենք խոսում, արագ վերականգնվեն։ Սա փոխանցվել է ռուսական կողմին, ընկերությանը և կարծում եմ, որ այդպես էլ պետք է լինի։ Կրկին՝ եթե ոչ, այսինքն՝ մենք արձագանքի չեմ կարծում, որ սպասում ենք կամ պատասխանի, դա պետք է իրականացվի, եթե ոչ, ապա ինչպես և ինքներդ մեջբերեցիք, այդ ժամանակ այլ սցենարներ կարող են լինել։

Ա. Բադալյան. Ինչպես տեսել ենք նախկինում, տարբեր պայմանավորվածությունների կամ համաձայնությունների գալու դեպքում հանրային հարց է հնչում, թե արդյո՞ք կան դրանց իրականացման երաշխիքներ։ Արդյո՞ք կան երաշխիքներ, որ այս պայմանավորվածությունները կյանքի կկոչվեն, իսկ դրանք կյանքի չկոչվելու պայմաններում՝ որո՞նք են մեխանիզմները։

Ա. Միրզոյան. Ես անկեղծ ասած չեմ հասկանում հավերժ այս երաշխիքներ, երաշխավորներ գտնելու, երաշխավորներին հղում անելու մոլուցքը։ Գիտենք, որ բազմաթիվ պայմանագրերում հստակ երաշխավորող երկրներ են նշված և դա ամենևին չի փրկել այդ պայմանագրերին խախտվելուց, ընդ որում՝ շատ կոպիտ։ Հետևաբար մենք ուրիշ ճանապարհով ենք գնում. ոչ թե գտնում ենք երկրներ և նրանց անունները գրում ենք որպես երաշխավոր կամ երաշխիք, այլ փորձում ենք (և ոնց հասկանում եմ՝ սա նաև մեր մյուս գործընկերների և հարևանների մոտեցումն է) այնպիսի փոխշահավետ համագործակցության հարաբերությունների մեխանիզմ ստեղծել, այնպես գծել այս ամբողջ համակարգը, որ իր գործունեությունը լինի շահավետ բոլոր հնարավոր մասնակիցների համար՝ Հայաստանի համար, Ադրբեջանի համար, Միացյալ Նահանգների համար, և հենց այս փոխշահավետությունն է, որ պետք է ապահովի երկարակեցությունը, կենսունակությունը։ Եվ կհիշեք՝ ես այս նույն բանն ասել եմ նաև Խաղաղության պայմանագրի նախաստորագրելուց հետո և այդ համատեքստում, և նույն սկզբունքով ենք առաջնորդվում։

Ա. Բադալյան. Պարո՛ն նախարար, խոսեցիք փոխկապակցվածության դրական կողմերի մասին, որը կբերի տնտեսական շահ և խաղաղություն։ Բայց լրագրողներից մեկն այսպիսի հարց է ներկայացնում. փաստաթուղթն ակնհայտ կապում է ԹՐԻՓՓ-ի հաջողությունը Հայաստան–Ադրբեջան խաղաղության ինստիտուցիոնալիզացման հետ, Թուրքիայի հետ ամբողջական կարգավորման հետ։ Եթե Ադրբեջանը կամ Թուրքիան սկսեն օգտագործել նախագիծը որպես ճնշման լծակ հավելյալ քաղաքական պահանջներ առաջ քաշելու համար, ինչպե՞ս եք ապահովելու, որ այս նախաձեռնությունը չվերածվի շանտաժի մեխանիզմի Հայաստանի դեմ և ի՞նչ մեխանիզմներ կան այս իմաստով։

Ա. Միրզոյան. Անկեղծ ասած՝ լավ չեմ պատկերացնում ինչու պետք է ԹՐԻՓՓ-ի իրականացումը  որպես  շանտաժ օգտագործվի Հայաստանի դեմ՝ խաղաղության ամրապնդելու, ինստիտուցիոնալիզացնելու կամ հակառակը՝ շանտաժ ԹՐԻՓՓ-ի համար։ Կարծում եմ, որ եթե այդպես լծակների հարթությունում հարցը դիտարկենք, մեկ ուրիշը կարող էր ասել, որ ճիշտ հակառակը՝ Հայաստանն է ավելի լծակներ ձեռք բերում: Բայց հիմա  իրականում հարցն այդպես չի քննարկվում: Ես ուզում եմ ասել, որ փոխկապակցվածություն, իհարկե, կա և տեքստում էլ կա, ես ընթերցեցի, որ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման հաջողության գրավական է դիտարկվում, նախադրյալ է դիտարկվում և՛ Ադրբեջանի հետ խաղաղության ինստիտուցիոնալիզացումը և՛ Թուրքիայի հետ ամբողջական կարգավորումը, և մեծ հաշվով  խաղաղության ինստիտուցիոնալիզացումը և ԹՐԻՓՓ-ի իրականացումը մեկը մյուսի պատճառն է և նաև հետևանքը, որովհետև նա է այս մյուսի պատճառը. որքան ամրապնդվի խաղաղությունն, այնքան ավելի կմեծանան հնարավորությունները ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման համար և դրանից բխող օգուտների համար, որքան ավելի առաջ գնանք ԹՐԻՓՓ-ի իրականացմամբ, աշխատի ԹՐԻՓՓ-ը, այնքան ավելի կամրապնդվի խաղաղությունը։

Ա. Բադալյան. Մի քանի հարց, որոնք առնչվում են իրականացմանը.

- արդյո՞ք կա ժամկետ ԹՐԻՓՓ նախագծի իրականացման,

- արդյո՞ք արդեն իսկ նշմարվում են այն ընկերությունները կամ երկրները, որոնք հետաքրքրված կլինեն ներդրումների միջոցով մասնակցել,

- լրագրողները տեղեկություն ունեն, որ ամերիկյան սարքավորումներն արդեն իսկ Հայաստանում են, արդյո՞ք նման զարգացում կա, թե ոչ։

Ա. Միրզոյան. Օգոստոսի 8-ին ենք, ըստ էության, մեկնարկի մասին հայտարարել, ընդամենը 5-6 ամիս է անցել և այս ծավալուն փաստաթղթի վրա ենք աշխատել, կարողացել ենք համաձայնեցնել։ Առաջիկա ամիսներին նաև այս անհրաժեշտ փաստաթղթերը կամբողջանան։ Հուսով եմ, որ աշնան սկիզբ, կամ ամառվա վերջ կկարողանանք գետնի վրա ենթակառուցվածքների շինարարություն էլ ունենալ։ Ինչ վերաբերում է ամերիկյան սարքավորումներին, որոնք արդեն Հայաստանում են՝ ըստ լրագրողի, ինձ այդպիսի տեղեկություններ հայտնի չեն։

Ա. Բադալյան. Ստացվում է, որ ԹՐԻՓՓ-ը տրվում է վարձակալությա՞ն, թե՞ կառուցապատման իրավունքով։

Ա. Միրզոյան. ԹՐԻՓՓ-ն, այսինքն՝ եթե հողը նկատի ունեք, մնում է Հայաստանին, հիմնվում է ընկերություն, որը Հայաստանի կառավարությունից ստանում է այդ հողի վրա, այդ հատվածներում, որտեղ կորոշենք, կառուցապատման իրավունք։ Շատ ուղիղ գրված է։

Ա. Բադալյան. Արդյո՞ք ձեռք բերված պայմանավորվածությունները նշանակում կամ ենթադրում, կամ հանգեցնում են Հայաստանի արտաքին քաղաքական վեկտորի որոշակի փոփոխության։

Ա. Միրզոյան. Մենք վաղուց հայտարարել ենք՝ Հայաստանի Հանրապետությունը վարում է հավասարակշռված և հավասարակշռման արտաքին քաղաքականություն, ոչ մի բան այստեղ չենք կարող և չենք ուզում փոխել, ինչը որ փոփոխության ենթակա է, ամբողջությամբ արտահայտված է հավասարակշռված և հավասարակշռման կոնցեպտում։

Ա. Բադալյան. Պարո՛ն նախարար, ըստ էության, ամփոփեցինք այն հարցերը, որոնք վերաբերվում էին բուն ԹՐԻՓՓ նախագծի իրականացմանը և հրապարակված փաստաթղթին, բայց մի շարք լրատվականների կողմից հարցեր ունենք, որոնք առնչվում են նրան, թե ինչ հարակից հարցեր են քննարկվել պետքարտուղարի հետ:

Դրանցից մեկն առնչվում է Իրանին։ Արդյո՞ք ԱՄՆ պետքարտուղարի հետ հանդիպմանը քննարկվել է Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը՝ մասնավորապես հաշվի առնելով ԱՄՆ նախագահի կողմից հայտարարությունը, որ այն երկրների նկատմամբ կսահմանվի 25% մաքսատուրք, որոնք Իրանի հետ առևտուր են անում։ Այս հարցին որևէ անդրադարձ եղե՞լ է։

Ա. Միրզոյան. Իրանում տեղի ունեցող կամ Իրանի շուրջ տեղի ունեցող գործընթացները որևէ կերպ չեն քննարկվել այսօրվա մեր հանդիպման ընթացքում, մեկ բառ անգամ այդ մասին չի ասվել։

Ա. Բադալյան. Արդյո՞ք ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ քննարկվել է Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների ազատմանն առնչվող խնդիրը։

Ա. Միրզոյան. Ըստ էության մենք քննարկել ենք և երկկողմ, և ԹՐԻՓՓ-ից բխող համագործակցության հեռանկարներ և նաև քննարկել ենք, իհարկե, այն հնարավոր խոչընդոտները, որոնք այս պահին մի փոքր չեն համապատասխանում խաղաղության ձևավորվող դրական տենդենցներին և համագործակցության տենդենցներին: Իհարկե, Ադրբեջանում պահվող անձանց հարցն այդ հարցերից մեկն է։ 

Ա. Բադալյան. Այսինքն՝ քննարկվել է նաև ԱՄՆ որոշակի միջնորդության և աջակցության հնարավոր քայլեր։

Ա. Միրզոյան. Այո, քննարկվել է իմ և պետքարտուղարի միջև հանդիպմանն Ադրբեջանում պահվող նաև հայ անձանց հարցը։

Ա. Բադալյան. Շնորհակալություն։ Այսքանով կարծում եմ կավարտենք։ 

Ա. Միրզոյան. Շնորհակալ եմ։

Ես ուզում եմ ևս մեկ անգամ մեր հայրենակիցներին կարճ այսպիսի ուղերձ փոխանցել։ Սիրելի՛ հայրենակիցներ, ինչպես տեսաք՝ հերթական անգամ, ի հեճուկս հնարավոր իրական թվացող կամ իրական չթվացող, ակնհայտ զրպարտող, սուտ կամ որևէ կերպ լավ քողարկված մանիպուլյացիաների, ահա հերթական անգամ եկավ այն պահը, երբ որ հերթական բանակցված փաստաթուղթը հրապարակում ենք, և կարծում եմ, որ Հայաստանի քաղաքացիներից, ովքեր անկեղծ շահագրգռված են խաղաղությամբ, անկեղծ նույնիսկ հարցեր և մտահոգություններ ունեին, կարող են տեսնել, որ ամեն ինչ նորմալ է և ամեն ինչ լավ է և ամեն ինչ գնում է խաղաղության, համագործակցության, և նաև այդ ամենը ոչ ի հեճուկս Հայաստանի ինքնիշխանության և իրավազորության կամ դրանցից որևէ մի բան զիջելու ճանապարհով: Այնպես որ, կրկին, ամեն ինչ նորմալ է, ամեն ինչ լավ է»։