Հունվարի 21-ին ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանն ԱԺ-ում մասնակցել է կառավարության հետ հարցուպատասխանին: Ստորև ներկայացված են պատգամավորների հարցերին նախարար Միրզոյանի պատասխանները։

Հարց (Արթուր Հովհաննիսյան). Պարո՛ն նախարար, Եվրոպական միությունից հնչում են Հայաստանի Հանրապետության խաղաղությանն ուղղված քաղաքականությանն աջակցող հայտարարություններ։ Զուգահեռաբար, վերջերս Թուրքիայից էլ հնչեցին առնվազն Հայաստանի՝ խաղաղությանն ուղղված քաղաքականությունը դրականորեն ընդգծող հայտարարություններ: Այս հայտարարությունները Հայաստանի ներսում մեզ հայտնի շրջանակների կողմից, խորհրդարանում ներկայացված ընդդիմության և խորհրդարանից դուրս, մի շարք ուժերի կողմից ներկայացվում է որպես Հայաստանի ներքին կյանքին միջամտելու փորձ։ Այս առումով, ըստ էության, հանրությանը կրկին մանիպուլատիվ տեղեկատվություն է մատուցվում, և ես խնդրում եմ Ձեզ նախ մեկնաբանել այս հայտարարությունները և նաև պարզություն մտցնել, որպեսզի մեր հանրությունը վերջիվերջո չմանպուլացվի այս հայտարարություններով։ Շնորհակալ եմ:

Արարատ Միրզոյան․ Այո՛, ես նույնպես նկատել եմ, որ այդ հայտարարությունները մեկնաբանվել են այն կերպ, ինչ կերպ որ Դուք ներկայացրեցիք և միանշանակ կիսում եմ Ձեր գնահատականը։ Այդ մեկնաբանությունները մանիպուլյացիա են և որևէ այլ կերպ դրանք անվանել չի կարելի։ Ցավոք սրտի, այդ մանիպուլյացիաները դարձել են մեր քաղաքական, հասարակական կյանքի առօրյայի մասը, և ես առնվազն կանխատեսել կարող եմ, որ առաջիկա հինգ-վեց ամիսներին շարունակելու են լինել այդ կյանքի մասը, եթե ոչ ավելի են աճելու։ 

Հիմա մասնավոր դեպքերի մասին: Գիտե՛ք, ճաշակի հարց է։ Իրականում Եվրոպական միության բարձր ներկայացուցիչն աջակցություն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական գործընթացներին, ժողովրդավարական ընտրություններին, ինչը, կարծում եմ, խնդրահարույց չէ որևէ կերպ, միայն ողջունել կարող ենք և շնորհակալություն հայտնել: Եվ ես սովորաբար չեմ ուզում մեկնաբանել որևէ երկրի արտաքին գործերի նախարարների դիրքորոշումները, քննարկել կարող եմ, մեկնաբանելը՝ չգիտեմ ինչքանով է տեղին. Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարի հայտարարությունը կոնկրետ աջակցություն էր Հարավային Կովկասում խաղաղության գործընթացին, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում վարչապետ Փաշինյանի ունեցած դերակատարությանը: Եվ նաև ստացվում է, որ դա Թուրքիայի դիրքորոշումն է խաղաղության գործընթացի նկատմամբ, Թուրքիայի կողմից այդ գործընթացի ողջունելն է: Եթե կուզեք, նաև, չէ՞ որ ամեն ինչ չէ շատ ուղիղ ասվում, բաներ կան, որ այսպես փաթեթով կամ տողատակերով է ասվում, դա նաև խրախուսանք կամ կոչ է` ուղղված Հայաստանին էլ, Ադրբեջանին էլ՝ շարունակել այդ նույն ոգով խաղաղության գործընթացը, հանգեցնել այդ գործընթացի հետագա ինստիտուցիոնալացմանը։ Այստեղ որևէ վատ բան կա՞։ Կարծում եմ, որ ո՛չ և երիցս ո՛չ:

Հայաստանի ներքին գործերին միջամտելու փորձ շատ մեծ ցանկության դեպքում էլ դժվար է տեսնել, բայց ուզում եմ նորից շեշտել՝ ճաշակի հարց է։ Այսինքն` հաշվի առնելով մեր որոշ քաղաքական ընդդիմադիր շրջանակների կամ խմբակների արտաքին քաղաքական ճաշակը, ըստ այդմ նրանց թաքնված կամ անթաքույց ազդեցության տակ գտնվող մեդիա ռեսուրսների արտաքին քաղաքական ճաշակը, կարելի է հասկանալ, բացատրել, որ երբ Եվրոպական միությունն ասում է՝  «ողջունում ենք և կաջակցենք Հայաստանում ժողովրդավարությանը», ասում են` «ահա, ներքին գործերի միջամության փորձ է», երբ Թուրքիան ասում է` ողջունում ենք խաղաղությունը և դրանում, վարչապետ Փաշինյանի դերն, ասում են` «ահա, ներքին գործերին միջամտության փորձ է»։ Պարզ է, չէ՞, որ այս ուժերը և իրենց տիրապետության տակ գտնվող մեդիա ռեսուրսներն ընդհանրապես չեն նկատում ճաշակից բխող մյուս կողմից եկող զանազան գնահատականներ և ուղերձներ, որոնց վրա, այս պարագայում ես կասեի` մեծ դժվարությամբ պետք է աչք փակել և չհամարել ներքին գործերին միջամտության փորձ։ 

Արձագանք. Շնորհակալ եմ պատասխանի համար, պարոն Միրզոյան, և Ձեր պատասխանից երկրորդ հարցը բխեցնեմ։ Մենք խոսում ենք Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումից, ինչը չափազանց կարևոր է թե՛ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական կյանքի համար, թե՛ տարածաշրջանում խաղաղության կայունացման և դրա վերջնական ամրացման համար։ Եվ երեկ Ադրբեջանի նախագահը հրապարակային խոսեց և փոխկապակցեց Հայաստան-Ադրբեջան դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը Հայաստան-Թուրքիա դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հետ, և սա կրկին, քիչ առաջ մեր ունեցած խոսակցության տրամաբանությամբ, տարբեր կերպ է մեկնաբանվում և տարընկալումների տեղիք է տալիս։ Խնդրում եմ նաև այս հատվածը մեկնաբանեք։ Շնորհակալ եմ։

Արարատ Միրզոյան․ Գիտեք, մենք ինքներս, որպես քաղաքական օրակարգի մաս, երկու առանձին կարգավորման գործընթաց ենք շարունակում և իրականացնում, և երկուսում էլ ունենք շոշափելի հաջողություններ, երկուսում էլ ունենք հստակ ձևակերպված հետագա քայլերի մասին պատկերացումներ կամ վերջնարդյունքների մասին ակնկալիքներ: Այս ամբողջը, ինչ ասացի, հրապարակային է, այստեղ մի գրամ գաղտնիք չկա, և մենք ասում ենք, որ սրանք ամեն դեպքում մեկը մյուսով պայմանավորված չեն որպես քաղաքական օրակարգի մաս: Բայց լրիվ օբյեկտիվ ուսումնասիրողի աչքերով նայողը դժվար թե կապը չտեսնի։ Ի վերջո, Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների սերտությունն էլ ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ։ Ի վերջո, այդ երկու երկրներն էլ ասում են, որ Հայաստանի հետ կարգավորումը զուգահեռ են տեսնում՝ ամեն մեկն իր համար՝ մյուս երրորդ երկրի հետ ունեցած հաջողության չափով։ Ինչ-որ առումով այս կապը մենք պետք է ճանաչենք, բայց նաև, դե իհարկե, դա եռակողմ կարգավորում չէ ի վերջո: Ես, օրինակ, կարծում եմ, որ եթե մենք Ադրբեջանի հետ այսօր ունեցանք այս կամ այն պայմանավորվածությունը, մի քայլ էլ առաջ կատարեցինք, մի քայլ էլ ամրապնդեցինք խաղաղությունը կամ ինստիտուցիոնալացրեցինք, կարող ենք այդ քայլը անել, առանց սպասելու Թուրքիային: Հետո Թուրքիայի հետ մի քայլ առաջ ունեցանք, և այդպես զուգահեռ, բայց ոչ նույն օրը։ Այսինքն՝ այո՛, ինչ-որ կապ, անշուշտ, կա, բայց դրանք բերել, դնել նույն տեղ, նույն վայր, նույն ժամ, երևի մի քիչ չափազանցություն կլինի։

Իսկ ընդհանուր առմամբ կարծում եմ, որ կարևոր է, այնուամենայնիվ, նկատել, որ Ադրբեջանի նախագահի, ինչպես նաև մեր մյուս գործընկերների դիրքորոշումներն, ինչպես և մեր դեպքում, լրիվ խաղաղության գործընթացի մաս են, համահունչ են և դրա տրամաբանական դրսևորումն ու շարունակությունն են։

Հարց (Ալխաս Ղազարյան). Պարո՛ն նախարար, ես ևս հարցս պետք է հնչեցնեմ ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման շրջանակի վերաբերյալ, որի հրապարակումից հետո, ինչպես և սպասվում էր, կրկին հնչեցին բավականին անբովանդակ մեկնաբանություններ, նույնիսկ դրանք մեկնաբանություն անվանելն է դժվար. «թե բա սրանք էլի ամեն ինչ տվեցին, այս անգամ ռազմավարական Սյունիքը, ԹՐԻՓՓ-ի բաժնեմասերը»  Ի դեպ, Վարդան Օսկանյանի, այսպես ասած, «արձագանքն» էլ էր վերաբերվում այդ շրջանակին։ 

Դուք Վաշինգտոնում Ձեր մեկնաբանություններում անդրադարձել եք այս հարցերին, բայց կխնդրեի այստեղ ևս մեկ անգամ, եթե կարելի է, ներկայացնեք Ձեր արձագանքը:

Արարատ Միրզոյան․ Շնորհակալ եմ հարցի համար։ Տիկի՛ն Ղազարյան, եթե նկատեցիք, ես այսօր ինձ հետ թղթապանակ եմ բերել և այդ թղթապանակի մեջ իրականում տպված է հենց հունվարի 14-ի Համատեղ հայտարարությունը, որովհետև ես կարծեցի, որ այդքան աղմուկի մեջ, իբր թե վատ պայմանների մեջ մեր ընդդիմությունն այսօր մտնելու է այս հարցուպատասխանի մեջ և մեզ, այսպես ասած, պատին սեղմի իրենց սուր քննադատությամբ, հարցերով, ես էլ ստիպված լինեմ բացել այդ թղթից, քանի որ անգիր այդքան էջը հնարավոր չէ հիշել, մեջբերումներ անել, ասեմ ո՛չ, բարեկամներ, նորմալ է ամեն ինչ, տեսե՛ք, ինչ լավ է գրած: Պարզվում է՝ այդ հարցն ընդհանրապես չկա։ 13-րդ հարցին նոր պարո՛ն Խաչատրյանը մի բան ասաց, որ ավելի լավ էր չասեր, իրենց ավելի վատ դրության մեջ դրեց։ Ասում է` դա իրավական փաստաթուղթ չէ: Մենք չենք ասել` սա պայմանագիր է, մենք սա ասել ենք, հայտարարություն է, որտեղ երկու երկրների՝ Հայաստանի Հանրապետության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարություններն իրենց քաղաքական դիրքորոշումը և այս կամ այն հարցերն են այսպես կամ այնպես կարգավորելու իրենց քաղաքական հանձնառությունն են հայտնում։ 

Տիկի՛ն Ղազարյան, իհարկե, բան չունեն ասելու, եթե ավելի ուղիղ եք ուզում, բացի դրանից, որ իբր պայմանագիր չէ, հայտարարություն է։

Մի բան էլ են ասում: Նախկին արտաքին գործերի նախարարներից մեկն ասում է` «ողորմելի է», քանի որ 74%-ը տվել են, 26%-ն են իրենց պահել: Ես, չգիտեմ՝ նկատել եք, թե ոչ, ես միշտ աշխատել եմ զերծ մնալ նախկին արտաքին գործերի նախարարների գործունեությունը մեկնաբանելուց, չնայած այնքան վատ բաներ են արել, որ կարելի էր խոսել ու խոսել, բայց անձնապես աշխատել եմ չասել։ Հիմա այդ մարդը, որը որ ասել է, որ «ողորմելի է» այդ վիճակը, որով մենք 74% տվել ենք ուրիշին, ուշադրություն, իր արտաքին գործերի նախարար եղած շրջանում «գույք՝ պարտքի դիմաց»-ով 5 ձեռնարկություն ոչ թե 74%-ով, այլ 100%-ով տվել ենք այլ պետության, «ՀայՌուսգազարդի» վերջին 20%-ը 2013 թվականի փետրվարին, այսինքն վերջին 20%-ը, էլի 100%-ը տվել ենք այլ պետության: Մի հատ գազի խողովակ էինք գցում Իրանից, այդ խողովակի կեսը մի տարի տվեցին այլ՝ նույն պետությանը։ Այն մի կտորն էլ Քաջարանից Սիսիան կտորն էր, կարծեմ, դա էր մնացել Հայաստանի Հանրապետությանը, այդտեղ մասնակցություն ուներ, էլի տվեցին այդ մյուս պետությանը։ «Հրազդան ՋԷԿ»-ի 5-րդ բլոկը 100%-ով ոչ թե 74%-ով տվեցին ուրիշ պետության, «ՀԷՑ»-ը «Ինտեր ՌԱՕ ԵՍ», կարծեմ ոչ թե 74%-ով, այլ 100%-ով: Հիմա այս ամբողջ պատմության մեջ «ողորմելին» ո՞վ է, այ «ողորմելիներ», դե արի մի ասա: Ինչքան «քյալակ» ունեիք այս ազգի գլխին բերեցիք: Դեռ գնացել են, դեռ բզբզում, բզբզում են, որ լրիվ վատ լինի, լրիվ կործանենք։  Ի՞նչ եք ուզում, բան չեք կարող ուզել, որովհետև ասելիք էլ չունեք։

Արձագանք. Պարո՛ն Միրզոյան, երեկ Ռուսաստանի Դաշնության արտգործնախարար Լավրովը կարծես թե ասել է, որ կարծես թե Հայաստանում քաղաքական հայացքների համար մարդ են ձերբակալում։ Իմ կարծիքով` մի փոքր տարօրինակ է այս ամեն ինչը լսելը։ Ի՞նչ արձագանք ունեք Դուք: 

Արարատ Միրզոյան․ Կրկին չեմ մեկնաբանում արտաքին գործերի նախարարների հայտարարությունները, բայց իմ շատ սիրելի և հարգելի գործընկեր պարոն Լավրովի տեղեկությունները, թերևս, մի քիչ սխալ են։ Այդպիսի հիմքով քրեական հետապնդում քաղաքական գործունեության համար Հայաստանում չկա, այդ տեղեկությունները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Եվ ընդհանրապես քաղաքական գործունեության հայտարարությունների պարագայում քրեական հետապնդում կարող է լինել, եթե քաղաքական հայտարարությունները պարունակում են սպառնալիք կամ որևէ կերպ վիճարկում են օրենսդրության մեջ առկա իրավական ձևակերպումները, Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը կամ, օրինակ, սահմանադրական կարգի բռնի տապալման կոչեր են պարունակում և այլն։ Եվ եթե նույնիսկ այդպես լիներ, դրա մասին խոսք ասելը, մեկնաբանելը կլիներ Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերին ուղիղ միջամտություն։ Եկեք ամեն մեկն իր ներքին գործերի վրա կենտրոնանա:

Հարց (Լիլիթ Ստեփանյան). Պարո՛ն Միրզոյան, Դուք քիչ առաջ արձանագրեցիք, որ թեմաներ կան, որոնցով ընդդիմադիր գործընկերները լցնում են մամուլը, սակայն այսօր այդ մասին հարցեր չեն տալիս։ Ինչո՞ւ, որովհետև եթե այստեղ այդ հարցերը հնչեն, կստանան կոնկրետ պատասխաններ։ Հետևաբար շատ ավելի հեշտ է այդ հարցերի շուրջ հարցազրույցներ կազմակերպել, որտեղ հարց տվող լրագրողը շատ ավելի համաձայն է ընդդիմադիր գործչի հետ, քան ինքը` ընդդիմադիր գործիչը, և այդպիսի մի ասուլիս էր երեկ մեր գործընկերներից մեկն է տվել և հնչեցրել է որոշ հետաքրքիր մտքեր, որոնց կարծում եմ, արժե անդրադառնալ։ Մասնավորապես, նա խոսել է ԹՐԻՓՓ-ի մասին, Հայաստանի Հանրապետության բաժնեմասերի մասին և հղում անելով մեկ այլ նախկին գործչի՝ ասել է, որ եթե հայկական կողմը պարզապես ձայն չհաներ բանակցությունների ընթացքում և հանգիստ նստեր, ըստ երևույթին, Հայաստանի Հանրապետության բաժնեմասը շատ ավելի մեծ կլիներ։ Ենթադրում եմ, որ նա հիշել է իր պրակտիկայից որոշ դրվագներ, որտեղ հայկական կողմը լուռ նստում էր և իր փոխարեն որոշում էին ամեն բան։ Խոսելով ԹՐԻՓՓ-ի հետագա գործունեության մասին և բաժնեմասերի հնարավոր վերանայման մասին՝ նա նշում է, որ Հայաստանը չի կարող «ծպտալ Ամերիկայի մոտ», և մտահոգվում է մեր գործընկերն՝ ասելով, որ գոնե 50/50 պետք է լիներ, քանի որ ճանապարհն անցնում է Հայաստանի Հանրապետությունով։ Իսկ համեմատելով ԹՐԻՓՓ-ը «գույք՝ պարտքի դիմաց» գործարքի հետ, որի մասին Դուք քիչ առաջ խոսեցիք, նշում է. «որ այդ գործարքի արդյունքում էր, որ մենք շնչեցինք»։ Իհարկե, այստեղ դժվար է հասկանալ, թե «մենք» ասելով` գործընկերն ու՞մ նկատի ունի՝ Հայաստանի Հանրապետությանը, հայկական կողմի՞ն, թե՞ մի խումբ մարդկանց։ Կարծում եմ` այս մասին այլ թեմայով կարելի է քննարկում անել, և ուզում եմ այս համատեքստում Ձեզ հարց տալ: Պարո՛ն Միրզոյան, ի վերջո, ի՞նչ է ԹՐԻՓՓ-ը, ի՞նչ տնտեսական հնարություններ է բացում Հայաստանի Հանրապետության համար, այն բացու՞մ, թե՞ փակում է Հայաստանի տնտեսական հնարավորությունները, և ինչպե՞ս ձևավորվեց այն բաժնետոմսերի ձևաչափերը` 26/74, որոնց մասին մենք բազմիցս խոսել ենք:

Արարատ Միրզոյան․ Տիկի՛ն Ստեփանյան, իրականում ես մեծ մասով արդեն պատասխանել եմ Ձեր հարցին՝ նախորդ հարցի կապակցությամբ, բայց նկատեցիք երևի՝ ասելիքս ինչ֊որ առումով կիսատ մնաց, կարող եմ շարունակել։ Ասացի արդեն, որ այդ համամասնությունից դժգոհում են, կարծես թե մարդիկ, ում իշխանության օրոք, ում պատասխանատվության շրջանում ձեռնարկություններ, ռազմավարական նշանակության օբյեկտներ, օրինակ՝  «ՀայՌուսգազարդ»-ը կամ «ՀԷՑ»-ը կամ իրանական գազի խողովակը, Վրաստանի «ՋԷԿ»-ի 5-րդ բլոկն ամբողջությամբ՝ 100 %-ով տրվել են այլ պետության, և այլն, և այլն։ Շատ տարօրինակ է այդ մարդկանցից հիմա լսել քննադատություն, որ Հայաստանը ռազմավարական նշանակության համատեղ տնտեսական մի նախագծում պահում է 26%-ը: Հիմա գայթակղությունը շատ մեծ է մտածել, որ այդ քննադատությունը նրանից է, որ այս դեպքում այս համագործակցությունը մի երրորդ երկրի հետ է, այլ ոչ թե նույն երկրի, որին 100 %-ով և «իզով-թոզով» նախկինում տրվել են այդ ձեռնարկությունները։ Բայց գիտեք, ես մի բանում Ձեզ հետ համաձայն չեմ, որ ասում եք` մամուլը լցրել են ԹՐԻՓՓ-ի քննադատությամբ և այլն։ Անկեղծ ասած, ես այդքան շատ բան չեմ տեսել, ես տեսել եմ փորձեր մանիպուլացնելու, բայց այնքան հստակ է սևով սպիտակի վրա գրած ամեն ինչ, ամեն հնարավոր վերաբերելի և չվերաբերելի հատվածներում նշվում է, մանրամասն նկարագրվում է, ոչ միայն հռչակվում է, թե ոնց է պահվելու Հայաստանի իրավազորությունն, ինքնիշխանությունն, այլև որտեղ հնարավոր է, ավելի մանրամասն ասում է, թե դա ոնց է դրսևորվելու գետնի վրա, որ նույնիսկ մանիպուլացնելու տեղ շատ չկա։ Ի վերջո, նորից եմ ասում` սևով սպիտակի վրա գրված է, հրապարակված է, բոլորը կարող են կարդալ, խղճուկ փորձեր են այդ մանիպուլացիայի փորձերը։ 

Ինչ վերաբերում է նրան, որ ասում եք, թե ի վերջո ինչ է, ի վերջո դա մեծ միջազգային լոգիստիկ նախագիծ է` շատ էական և Հայաստանի համար բարեբեր տնտեսական արդյունքներով։ Վարչապետն էլ քիչ առաջ ասաց՝ առաջին հերթին, քաղաքական շերտից հետ կանգնենք, մեծ տնտեսական նախագիծ է, տնտեսական մեգանախագիծ է։ Եթե ինձ հարցնեք, ես կասեմ` ԹՐԻՓՓ-ը պարզ է, ենթակառուցվածքների, կապուղիների նախագիծ է, ունի մի քանի շերտ։ Առաջինը՝ Հայաստանը կապում է աշխարհին, երրորդ երկրներին, այսինքն` Ադրբեջանի տարածքով, դա էլ էր քիչ առաջ, չգիտեմ՝ ինչո՞ւ և ո՞նց կասկածի տակ դրվում, բայց, այո՛, դա լինելու է՝ Հայաստանն Ադրբեջանի տարածքով կապվում է երրորդ երկրներին, այսինքն կարող է արտահանել և ներմուծել։ Հայաստանն Ադրբեջանի տարածքով կապվում է Հայաստանին ևս, օրինակ՝ Նախիջևանի տարածքով կարող ենք Երասխից գնալ Մեղրի։ Երկրորդ շերտը՝ երրորդ երկրներն են Հայաստանի տարածքով կապվում երրորդ երկրների հետ, օրինակ՝ Կենտրոնական Ասիայի երկիրը Եվրոպական միության երկրի հետ՝ Հայաստանի տարածքով, և երրորդ շերտն՝ այո՛, Ադրբեջանն է Հայաստանի տարածքով կապվում և՛ երրորդ երկրների, և՛ Ադրբեջան-Նախիջևան կապն է հաստատվում։ 

Այսինքն սա փոխկապակցվածության մեգանախագիծ է։ Մեզ համար սա ունի ռազմավարական նշանակություն։ Մենք ակնկալում ենք մեծ տնտեսական օգուտներ: Այդ օգուտներն էլ նախ սահմանահատման, սահմանված վճարների, հարկերի հավաքագրումն է, որ ուղիղ գնալու է պետբյուջե, որ կրկին գրված է այս իրավական շրջանակներում, երկրորդ՝ այդ ընկերության՝ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության համապատասխան բաժնեմասի չափով ստացված եկամուտը, շահույթը: Այսինքն և՛ նա ենք ստանալու, և՛ նա:

 
Հարց (Քրիստինե Վարդանյան). Այն օրը, երբ Դուք Մարկո Ռուբիոյի հետ կնքել եք ԹՐԻՓՓ-ի իրագործման շրջանակը, նույն օրն ԱՄՆ առևտրի և զարգացման գործակալության տարածաշրջանային տնօրեն Կարլ Կրեսն այցելել է Ադրբեջան և ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, որը տարածվել է, քննարկել է ադրբեջանական կողմի հետ Ադրբեջանի պետական գործակալություններն ԱՄՆ մասնավոր սեկտորի ներկայացուցիչների հետ կապելու առնչվող հարցեր, որպեսզի նրանք հնարավորություն ունենան ԹՐԻՓՓ ենթակառուցվածքների զարգացման գործում կորպորատիվ ներդրումներ ունենալ։ 

Հիմա հարցը, Դուք այս հատվածի մասին, այսինքն, որ մեր հայրենակիցներին պարզ լինի, սա նշանակում է, որ այն ընկերությունները, որոնք գործելու են, կառուցելու են, ինչ֊որ դերակատարություն են ունենալու ԹՐԻՓՓ-ում, կարող է 60% մասնաբաժին ունենան ադրբեջանական, թուրքական կամ այլ։ Սրա մասին ի՞նչ կասեք։ Ընդհանրապես, այսպիսի որևէ ազդեցության մասին դուք մտածու՞մ եք, սա կանխարգելելու համար որևէ քայլ ձեռնարկու՞մ եք: Եվ երկրորդ հարցն ընդամենը մի քանի ժամ առաջ «Հետք» լրատվականը գաղտնազերծեց Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմից արտահոսած փաստաթղթեր, որը վկայում էր այն մասին, որ «Արևմտյան Ադրբեջան» ՀԿ-ն ուղիղ ֆինանսավորվում է Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի կողմից։ Չորս պայմանագրեր են արտահոսվել, որոնք ցույց են տալիս, որ և՛ նարատիվները, և՛ միջոցառումների կազմակերպման հարցերը լուծում է Ադրբեջանի նախագահը, նախագահի աշխատակազմը: Հիմա դուք գալիս եք այստեղ, ինչ֊որ անպատասխանատու հայտարարություններ եք անում, այդ ամեն ինչից անդին կարո՞ղ եք պատասխանել՝ այս վտանգները կանխելու համար ի՞նչ եք անում, ընդհանրապես որևէ բան անու՞մ եք, թե՞ ոչ:

Արարատ Միրզոյան․ Տիկի՛ն Վարդանյան, շնորհակալություն հարցի համար։ Տպածս և բերածս թղթերը վերջապես պետք եկան, լավ է։ Ես ոնց հասկանում եմ՝ Դուք չեք կարդացել ԹՐԻՓՓ-ի թուղթը, դե երկար է՝ ութ էջ։ Ես հիմա մի երկու կտոր փորձեմ արագ գտնել, կարդալ Ձեր հարցին վերաբերելի մասը։ Օրինակ` «ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնում» ենթավերնագրի ներքո գրված է, որ «ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերությունն ԱՄՆ վերահսկիչ բաժնեմասով և սկզբունքային հարցերում Հայաստանի վերահսկողությամբ նպատակ ունի ապահովել ԹՐԻՓՓ ենթակառուցվածների զարգացումն ու իրականացումը»։ Հուսով եմ Ձեր լսողությունը ֆիքսեց սկզբունքային հարցերում Հայաստանի վերահսկողություն ձևակերպումը: Առանց Հայաստանի համաձայնության բաժնեմասերի օտարում, որևէ կերպ նվիրում, վաճառք և այլն, առանց Հայաստանի Հանրապետության կառավարության համաձայնության տեղի ունենալ չի կարող։ Այս համաձայնեցված դրույթն ուղղակիորեն պատասխանում է Ձեր հարցերին։ Կարող եմ բազմաթիվ տեղեր մեջբերել, որտեղ ասում է, որ Հայաստանի ինքնիշխան և իրավազոր իրավունքն այս ինչ հարցում, այն ինչ հարցում, անքննելի է, ուղիղ գրված է, չի կարող քննարկվել և բացարձակ է: Մի քանի տեղ, իսկապես կարելի է հաշվել և այդ թիվը մի հատ ասել։ 16՞, շնորհակալություն: Հետևաբար Ձեր հարցի ուղիղ պատասխանն է՝ այդպիսի բան առանց Հայաստանի Հանրապետության համաձայնության, այսինքն` բաժնեմասի մասնակցություն ոչ միայն Ադրբեջանի ընկերության, այլ որևէ երկրի, որևէ ընկերության հետ տեղի ունենալ չի կարող։ Բացառվում է։ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը պիտի համաձայնությունը տա։ Հետևաբար, կարծում եմ` չարժի այդքան փչել, ուռճացնել, փչել, ուռճացնել։ Վերջը գրված է, կարող ենք կարդալ, նայել:

Արձագանք․ Նախ կարդացել եմ, բայց Դուք ոնց որ չեք հասկանում հարցը, կամ չեք լսել, կամ չհասկացաք, ուրիշ բանի մասին էր խոսքը, բայց ինձ թվում է` իմ հարցից առանձին Դուք պիտի դրա մասին տեղեկություն ունենայիք, որովհետև ԱՄՆ պաշտոնյան հաջորդ օրը եկել է Հայաստան։ Ես ասում եմ` ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյան գնացել է Ադրբեջան, այդ թվում՝ Ձեր գործընկերոջ հետ քննարկել է ԱՄՆ մասնավոր ընկերությունները, որոնք պիտի աշխատանքներ իրականացնեն այնտեղ, այդ ընկերություններում կորպորատիվ ադրբեջանական պետական ընկերությունների ներդրումների հարցը։ Դուք հիմա ի՞նչ եք մեջբերում, ի՞նչ կապ ունի դա իմ տված հարցի հետ։ Հիմա այս ամեն ինչին, այս վտանգներին, դուք ո՞նց եք պատրաստվում բան անել, ի՞նչ գործիքակազմ ունեք։ 

Արարատ Միրզոյան․ Ես Ձեզ այնքան եմ հարգում և սիրում, տիկի՛ն Վարդանյան, ես նաև բացի պարտավորությունից, ես բարոյական պարտավորություն եմ զգում Ձեր հարցին պատասխանել, բայց էլի փառք Աստծո, ամեն ինչ ձայնագրվում է, կարող եք ձայնագրություն նայել, եթե հիշողությունս ինձ չի դավաճանում, առաջին հիմնական հարցի ժամանակ տիկին Վարդանյանն ասեց` ԱՄՆ պաշտոնյաները գնացել են ադրբեջանական ընկերությունների խոստացել են մասնակցություն ԹՐԻՓՓ-ի իրականացման մեջ։ Եվ ես դա էի պատասխանում։ Հիմա, եթե դուք ասում եք, որ ընդհանրապես ԱՄՆ որևէ կերպ ներդրում է անում, տնտեսական համագործակցություն է անում Ադրբեջանի հետ, ի սեր Աստծո, թող անեն, մեր հետ էլ են անում. կիսահաղորդիչներով ունենք, արհեստական բանականություն ունենք, ենթակառուցվածքներով ունենք և այլ ուղղություններով էլ կունենանք, որն առաջիկայում կհասկանանք, մենք կտեսնեք։ Մենք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ ռազմավարական գործընկերություն ենք հաստատել, դրա թուղթն էլ է հրապարակված։ Հիմա տեսնում ենք, որ կետ առ կետ իրականանում է և շարունակվելու է իրականանալ։ 

Այնպես որ մեր հայրենակիցներին ասում եմ` ամեն ինչ նորմալ է լինելու, ամեն ինչ լավ է լինելու: