Հարց. «Ազատություն» ռադիոկայան - Պարոն Օսկանյան, ես կխնդրեի մեկնաբանել կամ Ձեր կարծիքը ներկայացնել ՀՀ նախագահի այն հայտարարության վերաբերյալ, որ մինչեւ 2007թ. խորհրդարանական ընտրություններ ակտիվ բանակցություններ չեն լինի:

Վ. Օսկանյան. - Նախագահը, կարծում եմ, նաեւ բացատրեց, թե ինչու ակտիվ բանակցություններ չեն լինի: Այնուամենայնիվ, գործընթացը շարունակվելու է արտաքին գործերի նախարարների մակարդակով, միգուցե հանդիպումները, դրանցհրապարակայնությունը, գուցե, ավելի նվազ կլինի, բայց բովանդակության շուրջ բանակցությունները կշարունակվեն: Նախագահը, ես կարծում եմ, բավականին հստակ էր այդ մասով: Եթե հիշում եք, նա նախաբանում անբարոյական համարեց ԼՂ հարցի շահարկումը ընտրական շրջանում եւ նշեց, որ հուսախաբ են լինելու այն մարդիկ, ովքեր ցանկություն ունեն այդ հարցը շահարկել: Հրապարակայնություն չի լինի, եւ գործընթացը նույնքան ակտիվ չի լինի:

Հարց. - Այսինքն, շահարկումներից խուսափելու համար, ճի՞շտ է պասիվացնել բանակցությունները:

Վ. Օսկանյան. - Պասիվացնել հրապարակայնության առումով, կարծում եմ` այո, հաճախականության առումով` նույնպես այո, որովհետեւ ընտրական շրջան է, եւ ուշադրությունն ընտրությունների վրա է լինելու, բայց դրանից բովանդակային առումով գործընթացը չի տուժի:

Հարց. «Lragir.am» էլ. թերթ - Պրն. Օսկանյան, եթե խորհրդարանի ընտրությունից առաջ գործընթացը պասիվանում է, ինչու՞ այդ դեպքում նախագահի ընտրության առումով նախագահն ասաց, որ չարժե պասիվացնել:

Վ. Օսկանյան. - Խորհդարանականից մինչեւ նախագահական ընտրություններ` չգիտեմ, չեմ հաշվել, բայց ահագին երկար ժամանակ կա, կարծում եմ: Միգուցե, ասեք, որ խորհրդարանականին էլ բավական ժամանակ կա, բայց չմոռանանք, որ մեր առջեւ արձակուրդներ են, բնականոն վիճակում բանակցությունները, երեւի թե, կվերսկսվեն հազիվ փետրվարին, որովհետեւ արձակուրդներ են, հունվարին, չգիտեմ, հանդիպում կլինի, թե` ոչ: Դրանից հետո ընդամենը մի քանի ամիս է մնում եւ իսկապես, պետք է զգուշավորություն ցուցաբերել, որպեսզի շահարկումներ չլինեն: Ես նորից եմ կրկնում, բանակցությունները կշարունակվեն, միգուցե, հաճախականությունը մի քիչ նվազ կլինի, հրապարակայնությունը` նույնպես, բայց բովանդակային առումով, համոզված եմ, որ գործընթացը չի տուժելու:

Հարց. «Միր» հը - Հարցը վերաբերում է ազգային անվտանգության ռազմավարության ծրագրին: Ես կուզենայի, որ Դուք ներկայացնեք հիմնական ուղղությունները արտաքին քաղաքականության:

Վ. Օսկանյան. - Չկա, երեւի, մի փաստաթուղթ, որ այդքան հրապարակային քննարկման է ենթարկվել: Արդեն մի քանի ամիս է` դրա շուրջ քննարկումներ են ծավալվում: Պաշտպանության նախարարը բոլորի հետ հանդիպել է, բացատրել, ներառյալ լրագրողները: Ես, ուղղակի, հիմա կրկնությունների մեջ մտնելու կարիքը չեմ զգում: Փաստաթուղթը հրապարակային է, բաց է. կարող եք կարդալ, կարծում եմ բոլորի գնահատականն այն է, որ բավական սոլիդ, լավ փաստաթուղթ է, իսկապես, փաստաթուղթը հիմնվում է այն ամենի վրա, ինչ առ այսօր արվել է, այդ բոլորը ֆիքսվում է. կարծում եմ` մեր բոլորի համար արդեն առավել հստակ ուղեցույց է լինելու հետագա մեր անելիքների առումով:

Հարց. «Փակագիծ» օրաթերթ - Ինչպե՞ս եք մեկնաբանում ԼՂ-ում անցկացված սահմանադրական հանրաքվեից հետո դիվանագիտական կառույցների հայտարարությունները:

Վ.Օսկանյան. - Գիտեք, ես իմ մեկնաբանությունն արդեն տվել եմ. չճանաչելը ինչ-որ տեղ հասկանում ենք, բայց հայտարարությունների այն մասերը, որտեղ մտահոգություն են հայտնում կամ ուղղակի ասում են, որ սա խաղաղ գործընթացին կարող է խոչնդոտել, դրա հետ բացարձակապես համաձայն չենք: Մենք կարծում ենք, որ ճիշտ հակառակն է: Սրա մասին բազմիցս ասվել է: Այդ կազմակերպությունները հենց իրենք պետք է խուսափեին նման որակավորում տալուց: Կարող էին, իհարկե, ասել, որ մենք վստահ ենք, որ չի ազդելու, հույս ունենք, որ չի ազդելու` դրանով ուղերձ հղելով Ադրբեջանին, որպեսզի Ադրբեջանը չշահարկի այդ իրավիճակը եւ պրոցեսը չդանդաղեցնի կամ ընդհանրապես չկանգնեցնի: Այնպես որ, այդ որակավորումը մեզ մի քիչ զարմանալի է, ոչ այն մասով, որ չեն ճանաչում` իհարկե, լավ կլիներ, որ ճանաչեին, որովհետեւ ընդամենը սահմանադրություն է ընդունվել: ԼՂ ժողովուրդը կարգավորում է սրանով իր օրենսդրական դաշտը, 15 տարի արդեն նրանք օրենքների մի ծավալ են ստեղծել, եւ այդ ամենին, իսկապես, պետք է կոնտեքստ տալ, եւ կարիքը ստեղծվել էր սահմանադրություն ունենալու, եւ դա արվեց, եւ սա պետք է դրական գնահատվեր: Համենայն դեպս, որոշումը նրանցն է, բայց, կարծեք թե, արդեն հետադարձ մեկնաբանություններում փորձում են ուղղել այդ կտրուկ հայտարարությունները, որ սահմանադրության հանրաքվեից անմիջապես հետո արվել են:

Հարց. - Պրն. Օսկանյան, ազգային անվտանգության հայեցակարգի մասին. Վրաստանի անվտանգության հայեցակարգում Հայաստանի հետ հարաբերությունները որակվում են որպես սերտ բարեկամական, մեզ մոտ գրված է ռազմավարական, եւ հակառակը, Վրաստանի անվտագության հայեցակարգում Ադրբեջանի հետ հարաբերություններն են գնահատվում ռազմավարական: Որքանո՞վ է ողջամիտ ռազմավարական համարել հարաբերությունները մի երկրի հետ, որի հետ չունենք ռազմական երկկողմ պայմանագիր եւ որի հետ նույն անվտանգության համակարգում չենք:

Վ.Օսկանյան. - Ռազմավարական պայմանագիրը չի նշանակում ռազմական. ռազմ բառը, երեւի թե, Ձեզ շփոթության մեջ է դնում: Ռազմավարականը ստրատեգիական է նշանակում, դա տարբեր ոլորտների կարող է վերաբերել: Ռազմավարական է համարվում այնպիսի գործընկերություն, որն իսկապես մի պետության կենսունակության համար անհրաժեշտ է: Վրաստանը մեզ համար ստրատեգիական նշանակություն ունեցող երկիր է, որովհետեւ գազամուղն այդտեղով է անցնում, մեր առեւտրի հսկայական ծավալները Վրաստանի ճանապարհով են գնում: Վրաստանը, իսկապես, մեզ համար ստրատեգիասկան կարեւոր երկիր է: Վրաստանի որոշումն է` ինչպես համարել Հայաստանն իրենց համար, իրենց հայեցակարգում այլ կերպ են որակավորում, դա պրոբլեմ չի առաջացնում: Մեզ համար, ինչպես մեր փաստաթղթում ենք նշում, Վրաստանը ռազմավարական նշանակություն ունեցող պետություն է` ելնելով հենց այն մի քանի պատճառներից, որ ես թվարկեցի: Իսկ ցուցակը կարելի է շատ ավելի երկարեցնել:

ՀԱՐՑ. Ա1+ - Պրն Օսկանյան, Դուք ասացիք, որ նախագահը հայտարարել է, որ անբարոյականություն է ընտրություններից առաջ ԼՂ հարցը շահարկելը, երեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանն ասաց, որ անբարոյականությունը, Ղարաբաղի հարցը շահարկելով, իշխանություն պահելն է: Դուք հնարավոր համարու՞մ եք, որ մեզ մոտ որեւէ ընտրություններում ԼՂ հարցը չշահարկվի, անկախ նրանից` նախագահն ինչ է ասում:

Վ. Օսկանյան. - Գիտե՞ք, ԼՂ հարցը այնքան կարեւոր խնդիր է մեր ողջ ժողովրդի համար, որ, իսկապես, որեւէ շահարկման պետք չէ ենթարկվի ոչ ընդդիմության կողմից, ոչ` իշխանությունների: Ես կարող եմ ձեզ վստահեցնել, որ իշխանությունների կողմից նշույլ անգամ նման բան անելու չկա,պրոցեսն իր տրամաբանությունն ունի: Նման արհեստական խոչընդոտներ եթե դրվեն քաղաքական նպատակներով, դա այնպիսի մեծ վնաս կարող է բերել եւ ժողովրդին, եւ պետությանը, որ իսկապես, դրա մասին նույնիսկ չի կարելի մտածել: Մեր կողմից միանշանակ է, որ մենք շարժվում ենք մեր ազգային շահերից, շարժվում ենք պրոցեսի տրամաբանությունից, շարժվում ենք առկա իրավիճակից, այնպես որ այդտեղ որեւէ մեկի մտքում որեւէ կասկած չի կարող լինել, որ իշխանությունները ինչ-որ կերպ կարող են շահարկել: Բայց ընդդիմության դաշտը, որ նայում ենք, իսկապես, հետաքրքրական իրավիճակ է: Ընդդիմության այն հատվածը, որ շատ ավելի, այսպես, ընդառաջող է եղել զիջումների մասով նախկինում, պապից ավելի պապական դիրքորոշումներ է արտահայտում` ուղղակի իշխանություններին հակադրվելու համար: Մյուս մասով, ովքեր, որ, միգուցե, առավել ծայրահեղական են, կարող են, զուտ ելնելով իրենց քաղաքական շահերից, այլ դիրքորոշումներ որդեգրել: Այնպես որ, սա վտանգավոր գործընթաց կարող է լինել, եթե մենք մտնենք շահարկումների մեջ: Սա այն խնդիրն է, իսկապես, որ պետք է վերեւ թողնել ամեն ինչից, նեղ քաղաքական շահերից, որովհետեւ սա ողջ հայ ժողովրդի համար` Հայաստան, Սփյուռք, Արցախ, համահայկական խնդիր է, կարեւորագույն խնդիր, եւ պետք է փորձել առաջնորդվել այստեղ զուտ համահայկական, ազգային շահերից, եւ ոչ թե` նեղ քաղաքական:

Հարց. «Առավոտ» օրաթերթ - Պարոն Օսկանյան, Դուք նշեցիք, որ ինտենսիվության թուլացումից բանակցությունը չի տուժի, մինչդեռ Ադրբեջանի բարձրագույն իշխանություններն այլ կարծիքի են:

Վ.Օսկանյան - Կարծում եմ, ոչ, բանակցություններում արդեն բնական ընդհատում է, տոներ են մեր առաջ: Երկրոդը, Մինսկի հանդիպումից հետո, իսկապես, երկու կողմն էլ խորհելու տեղ ունեն, ժամանակ պետք է վերցնել, օգտագործել այս տոնական շրջանը եւ հունվարի վերջին կամ փետրվարի սկզբերին փորձել բանակցությունները վերսկսել: Ես ուզում եմ հավատալ, որ, իսկապես, բանակցությունները չեն տուժի, առնվազն կարող եմ ասել` մեր ցանկությունը հենց դա է, որ բանակցությունները չտուժեն, բայց մյուս կողմից, թույլ չտալ որեւէ քաղաքական շահարկումներ:

Հարց. «Մեդիամաքս» գործակալություն - Հայաստան-ԵՄ փոխհարաբերությունների վերաբերյալ:

Վ.Օսկանյան. - Դա մեր առանցքային խնդիրներից մեկն է լինելու, որովհետեւ Գերմանիան, ստանձնելու է ԵՄ նախագահությունը հունվարից: Հայտնել են իրենց առաջնայնությունները նախագահության շրջանում եւ Կովկասը առաջնայնությունների մեջ է մտնում` Նոր հարեւանության ծրագիրը եւ Գործողությունների ծրագրի իրականացումը: Եկող վեց ամիսները այդ առումով բավական ծավալուն են լինելու, ինտենսիվ է լինելու, իսկապես, որովհետեւ մինչ այդ մեր Գործողությունների ծրագրից մեր եկող տարվա առաջնայնությունները մենք հստակեցրած արդեն կլինենք, ներկայացրած կլինենք Եվրամիությանը, եւ մեր առաջ արդեն խնդիր ենք դնելու այդ մի տարվա հատվածում այդ առաջնայնություններն իրականացնել: Այնտեղ երկու ուղղությամբ են աշխատանքներ տարվելու. մեկը` բազմակողմ առումով հենց ԵՄ-ի հետ, հանձնաժողովի հետ: Երկրորդը, այս փաստաթուղթը նախատեսում է նաեւ, որն իրենք անվանում են «Twinning»` երկմիություններ, համագործակցության զարգացում արդեն Հայաստան եւ կոնկրետ ԵՄ անդամ-երկրներ ֆորմատով: Այնպես որ, մենք հունվար-փետրվար ամիսներին բավականին ծավալուն աշխատանք պետք է տանենք` մեր առաջնայնությունների ցուցակը ունենալով. կոնկրետ արդեն անդամ-երկրների հետ փորձել պայմանավորվել, թե որ ծրագիրը որ երկրի հետ մենք կարող ենք իրականացնել: Իսկապես, հաջորդ վեց ամիսը, մի տարին, կարծում եմ, որ եվրոպական ուղղությամբ բավական ակտիվ է լինելու: Չմոռանանք նաեւ, որ առաջին եռամսյակում կամ տարվա առաջին կեսին կլինի նաեւ ՆԱՏՕ-ի մեր Անհատական գործողությունների ծրագրի առաջին տարվա գնահատման գործընթացը: ՆԱՏՕ-ն արդեն պետք է իր գնահատականը տա, թե մենք այս մի տարվա ընթացքում ինչպես ենք իրականացրել այդ ծրագիրը: Նաեւ ԵԽ-ի ուղղությամբ, ես կարող են ասել, որ լուրջ խնդիրներ կան: Արդեն մեր խորհրդարանական ընտրություններից հետո բարեփոխված սահմանադրության անցումային դրույթներն ուժի մեջ են մտնում, նաեւ բոլոր անհրաժեշտ օրենսդրական փոփոխությունները այս եկող տարվա ընթացքում պետք է արվեն: Այնպես որ, եվրոպական մեր երեք այս ուղղություններով` ԵՄ-ի հետ - Գործողությունների ծրագիր, ՆԱՏՕ-ի հետ Անհատական գործընկերության գործողությունների ծրագիր եւ ԵԽ-ի նկատմամբ ստանձնած մեր պարտավորությունների ծրագիրը` մի ամբողջ փաթեթ է, եւ մենք շատ բան ունենք անելու եկող տարվա ընթացքում այդ երեք ուղղություններով: Այս ամենը միասին, բավական լուրջ բովանդակություն են տալիս Հայաստան - Եվրոպա հարաբերություններին:

ՀԱՐՑ. «Ազգ» օրաթերթ - Պրն. նախարար, լրացավ Ջուղայի իրադարձությունների մեկ տարին: Այդ ուղղությամբ ի՞նչ եք ծրագրում անել, հատկապես օրերս Ալիեւը լինելու է Նախիջեւանում եւ պատրաստվում է նոր պատգամ ուղարկել:

Վ.Օսկանյան. - Հուշարձանների խնդիրը, դրա հրապարակայնացումը, դատապարտման հետապնդումը լինելու է մեր արտաքին քաղաքականության օրակարգում: Ես վստահ եմ, որ դուք արդեն նկատել եք, որ մենք բավական ակտիվ ենք այդ ուղղությամբ: Մենք ունենք պատրաստ ցուցահանդես, որն աշխարհով մեկ շրջելու է, բացումը արվել է Ստասբուրգում: Դրանից հետո գնալու է այլ մայրաքաղաքներ, եւ յուրաքանչյուր երկու ամիս այդ ցուցահանդեսը ցուցադրվելու է ինչ-որ մի երկրում: Եվ սա լինելու է, իսկապես, մեր արտաքին քաղաքականության առաջնային խնդիրներից: Սա վերաբերում է նաեւ ԼՂ-ին, սա վերաբերում է մեր ժողովրդի անվտանգությանը, սա վերաբերում է փոխադարձ վստահության խնդիրներին: Առանց այս հարցին պատշաճ ուշադրություն հատկացնելու, պատճառները հայտնաբերելու եւ իսկապես` հստակ դատապարտման, լրացուցիչ բարդություններ են լինելու հենց ԼՂ պրոցեսում: Այնպես որ, սա կարեւոր խնդիր է, եւ մենք հետամուտ ենք լինելու եւ հրապարակայնություն տալու առումով, դատապարտման հասնելու առումով, եւ նաեւ հետագայում նման իրադարձությունները կանխելու առումով:

Հարց. - Բացի ցուցահանդեսից, կոնկրետ այլ բաներ ծրագրվա՞ծ են:

Վ. Օսկանյան. - Դա հրապարակային մասն է, կուլիսային լուրջ աշխատանք է տարվում: Բոլոր հանդիպումներում այդ հարցը օրակարգում է, բարձացվում է, եւ մենք շարունակելու ենք պնդել, որ առանց զուգահեռներ անցկացնելու Լեռնային Ղարաբաղի եւ հարակից շրջանների հուշարձանների հետ, ԵԽ-ն, ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ն, մյուս միջազգային կազմակերպությունները իրենց առաքելությունները ուղարկեն Նախիջեւան: Այսօր ամենամեծ պրոբլեմը, խոչընդոտը այն է, որ Ադրբեջանը ուզում է անպայման զուգահեռներ ստեղծել: Թույլ կտա այդ կազմակերպությունների դիտորդներին մտնել Նախիջեւան, միայն եթե նաեւ հայկական կողմը թույլ տա նրանց այցելել ԼՂ եւ հարակից տարածքներ: Մենք փորձում ենք խուսափել դրանից, որովհետեւ այսպես զուգահեռական անցկացնելն անընդունելի է. մի դեպքում եղել է պատերազմ, եղել են որոշ, այսպես, ավերումներ, բայց դա չի եղել նպատակային, պատերազմի արդյունքում է եղել: Իսկ Նախիջեւանում, հենց այդ` Ջուղայի շրջանում, որեւէ կրակոց նույնիսկ չի եղել, իսկ Ադրբեջանը հետեւողական ոչնչացման քաղաքականություն է վարել: Այնպես որ այդ զուգահեռականներից պետք է խուսափել եւ շարունակել պնդել, որ այդ առաքելությունը գնա Նախիջեւան եւ իր գնահատականը տա:

Հարց. «Ժամանակ Երեւան» - Պարոն Օսկանյան, երեկ արդեն Ադրբեջանի փորձագետները պնդում էին, որ Քոչարյանը, ասելով, որ պասիվանում են բանակցությունները, արտահայտել է Ռուսաստանի դիրքորոշումը: Ի՞նչ եք կարծում այդ մասին: Ի՞նչ է խոսվել Իրանում հայ-ռուսական գազատարի մասին, եւ իրենք պատրաստվում են երրորդ կողմին` ի դեմս Ռուսաստանին, ներգրավվել այդ գործընթացում:

Վ. Օսկանյան - Առաջինի հետ կապված որեւէ բան չունեմ ասելու, կարող եմ միայն ասել, որ դա գրեթե անիմաստ եւ անհեթեթ, անհիմն ինչ-որ հայտարարություն է, իսկ գազամուղի հետ կապված` մամուլում արդեն այս հարցը, կարծում եմ, բավականին ծավալուն արծարծվեց: Նախ թվականի հետ կապված ասեմ, որ, իրոք, նախատեսվում էր, որ այս ամսվա 26-ին մենք բացումը անեինք: Ճիշտ է, գազամուղը պատրաստ է ֆիզիկապես, ուղղակի փորձարկումները դեռեւս ավարտին չեն հասցվել, իրանական կողմը այդ փորձարկումները հնարավորին չափ կարճ ժամանակում կանի, եւ հենց որ արդեն պատրաստ լինեն, ես կարծում եմ` առաջին մի քանի ամիսների ընթացքում, առնվազն մինչեւ պարսկական Նոր տարին, այդ հատվածի ամբողջական բացումը կանենք: Իսկ ինչ վերաբերում է գազամուղի կառավարման հարցերին` այստեղ խոսքը Ռուսաստանի ներգրավման մասին չէ, խոսքը «Հայռուսգազարդի» ներգրավման մասին է: Ասեմ, որ այդ կապակցությամբ, համենայն դեպս, ինչքան ես գիտեմ, եւ փոխանցել եմ իրանական կողմին, դեռեւս որոշում չկա, բայց, իհարկե, պետք չէ բացառել, որ ամենատրամաբանական որոշումը, վերջիվերջո, կայացվի, առ այն, որ «Հայռուսգազարդը» վերցնի այդ հատվածի կառավարումը, որովհետեւ այսօր Հայաստանի բոլոր գազային խնդիրների հետ առնչվում է «Հայռուսգազարտը»: Ուղղակի, անիմաստ կլինի մի նոր կոնսորցիում կամ ինչ-որ մի կազմակերպություն ստեղծել, որ տնօրինի այս նոր հատվածը: Դա բնական լուծում է, բայց, նորից եմ կրկնում` վերջնական լուծում դեռեւս չկա: Իրանական կողմը, իհակե, հետաքրքրված է մասնակցելու ցանկանած, այսպես, գազի վերաբերող հարցի, որն իրենք են մատակարարում: Այնպես որ, իրանական կողմի հետ բանակցությունների արդյունքում, կարծում եմ` կարելի է հասնել ամենաօպտիմալ լուծմանը. այն, որ կլինի նպատակային, կլինի արդյունավետ:

Հարց. Հանրային ռադիո - Ազգային ռազմավարության մեջ հակասության վերաբերյալ. Եվրոպական կառույցներին ինտեգրում` հաշվի չառնելով, որ Հայաստանի եւ Եվրոպական անվտանգության համակարգերը տարբեր են:

Վ. Օսկանյան. -Այս հարցը, իսկապես, շատ է քննարկվել. մենք հակասություն չենք տեսնում, եւ, իսկապես, չկա: Եթե հակասություն էլ լիներ, առ այսօր, երեւի թե, դրանք ի հայտ կգային, ցցուն կլինեին եւ խոչընդոտ կլինեին: Արդեն որերորդ տարին է, որ մենք ակտիվ ներգրավված ենք եվրոպական ինտեգրացիոն գործընթացներում, փաստաթղթեր են մշակվել, դրանք պատրաստ են, ստորագրվել են, կիրառության մեջ են դրվել, մյուս կողմից, քաղաքական անվտանգության կազմակերպությունում մեր ներգրավվածությունը օրեցօր ավելի խորանում է, եւ երբեք ուղղակի մեր առաջ խնդիր չի ծագել, հակասություն չի եղել: Եվ, չմոռանանք, վերջիվերջո, թե այս բոլորի հիմքում դրված է, իսկապես, կոմպլեմենտարության քաղաքականությունը, եւ կոմպլեմենտարության մեր քաղաքականությունը, երեւի թե, ամենաարդյունավետ աշխատում է հենց այս անվտանգության ոլորտում: Որովհետեւ նայեք, թե ինչքան բազմաշերտ է այսօր մեր անվտանգության համակարգը, եւ դա հնարավոր է լինում իրականացնել միայն ու միայն այն պատճառով, որ բոլորը արդեն ընդունում են, գիտակցում են եւ դրա հետ որեւէ խնդիր չունեն, որ հիմնվում ենք մենք կոմպլեմենտարության սկզբունքի վրա: Մենք ունենք Ռուսաստանի հետ երկկողմ բավական ամուր անվտանգության պայմանագիր, ռուսական բազաներ կան Հայաստանում, Կոլեկտիվ անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության ակտիվ անդամ ենք, մենք ներգրավված ենք ակտիվորեն ՆԱՏՕ-ի գործընթացներում, ինչպես նաեւ մասնակցում ենք զանգվածային զենքի չտարածմանը, ինչպես նաեւ ԵԱՀԿ եւ ԵՍԶՈՒ շրջանակներում` սովորական սպառազինությունների վերահսկմանը, եւ, վերջապես, այլ երկրների հետ նաեւ երկկողմ անվտանգության հարցերի շուրջ համագործակցության, ինչպիսին է Հունաստանը, Միացյալ Նահանգները, եւ այդ ցուցակը օրեցօր ավելանում է, ներառում է նաեւ այլ երկրներ` ՆԱՏՕ-ի հետ մեր նոր Անհատական գործընկերության գործողությունների ծրագրի շրջանակներում: Այնպես որ, կարելի է ասել, որ մեր անվտանգության գաղափարախոսությունը, անվտանգության հարցերը խիստ տարբեր հարթակների վրա տարբեր ներգրավվածություններ ունեն, եւ դա հնարավոր է իրականացնել միայն այն պատճառով, որ այսօր մենք իրականացնում ենք կոմպլեմենտար քաղաքականությունը:

Հարց. «Հայկական ժամանակ» օրաթերթ.- (հարցը չի լսվում) Ադրբեջանական պնդումները Լեռնային Ղարաբաղի հարցում հայկական կողմի ձգձգման վերաբերյալ:

Վ. Օսկանյան. - Այս ամենը մի քիչ վերացական է այն իմաստով, որ երբ հանդիպում է լինում, նաեւ նախարարների հանդիպման ընթացքում, երբ հարցեր են դրվում, եւ անմիջական, այսպես, այդ պահին պատասխաններ չեն գտնվում, բայց դրա մեջ տրամաբանություն է տեսնվում, երկու կողմերն էլ ասում են` մտածենք` շարունակենք խոսել: Նախագահների հանդիպման ընթացքում, բնականաբար, նման իրավիճակ ստեղծված կլինի, եւ պետք չէ բացառել, որ նախագահներն, իսկապես, ասած լինեն, որ լավ, այս հարցում, միգուցե, մտածենք, միգուցե հայկական կողմը մի քիչ ավելի մտածելու խնդիր է վերցրել իր վրա, քան ադրբեջանականը: Ես չեմ ուզում գնահատականների մեջ մտնել` մենք ենք ժամանակ խնդրել, թե` իրենք: Ես Ձեզ կարող եմ վստահեցնել, որ երկու կողմն էլ, մենք այսօր այնպիսի իրավիճակում ենք գտնվում, որ մտածելու տեղ ունենք: Չենք կարող միանշանակ ասել` հա, ընդունում ենք, գնացինք: Իսկապես, այնքան բարդ խնդիրներ են այսօր սեղանի վրա դրվում, որ զարմանալի կլիներ, եթե նախագահները ասեին` պայմանավորվեցինք, եւ այսպես ձեռքերը թոթվեին եւ դուրս գային: Իհարկե, մտածելու տեղ կա եւ Ադրբեջանի, եւ Հայաստանի համար: Այնպես որ, մեր հերթական հանդիպումների ընթացքում դրա անպայման անդրադարձ կլինի. այն, ինչ վերանայում ենք, գնահատում ենք, մտածում ենք, այդ ամենը կամփոփվի, ադրբեջանական կողմին կներկայացվի, նաեւ մենք կակնկալենք, որ ադրբեջանական կողմը հստակեցումներ մտցնի իր դիրքորոշումների մեջ այն բոլոր հարցերի նկատմամբ, որ այսօր սեղանի վրա են:

Հարց. «Ինտերֆաքս» գործակալություն - ԼՂ սահմանադրական հանրաքվեն ի՞նչ դեր կունենա բանակցային գործընթացում: Ինչո՞վ եք բացատրում, որ Ձեր ձեւակերպած, զարմանալի հայտարարություններ արեցին Ֆրանսիայի դեսպանը, Իրանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը:

Վ. Օսկանյան. - Առաջինի հետ կապված ասեմ, որ ես համոզված եմ, որ գործընթացի վրա դա ազդեցություն չի ունենալու: Ուղղակի ժամանակն այնպիսին է, որ նոր է եղել հանրաքվեն, եղել են հայտարարություններ, մեկնաբանվում է, կարծիքներ են հայտնվում, բայց շուտով, կարծում եմ, բոլորն արդեն այդ հարցը որպես փաստ կընդունեն, եւ մենք առաջ կշարժվենք: Մեծ հաշվով, որքան ամուր են Լեռնային Ղարաբաղի իրավական, ինստիտուցիոնալ, տնտեսական հիմքերը, այնքան օգուտ է, կարծում եմ, հարցի կարգավորման համար: Ինչքան Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդը, իշխանությունները ինքնավստահ զգան իրենց, կարծում եմ, այդքան հեշտ կլինի հասնել կոմպրոմիսային տարբերակով հարցի լուծմանը: Ես մեծ հաշվով այդ ամենը դրական եմ գնահատում, եւ իսկապես, կարծում եմ, որ այն գործընթացները, որ այս տարիների ընթացքում Ղարաբաղում տեղի են ունեցել, նախագահական, խորհրդարանական, ինստիտուցիոնալ ամուր հիմքերի ստեղծումը նպաստելու են Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգավորմանը, որովհետեւ դա վստահություն է բերում Լեռնային Ղարաբաղին: Որոշ փաստեր արդեն անշրջելի են դառնում, Ադրբեջանն այդ ամենի հետ ուզի-չուզի պետք է հաշտվի, եւ այն փաստաթուղթը, որ, վերջիվերջո, ձեւավորվելու է, եւ բոլորն իրենց համաձայնությունն են տալու, այս իրավիճակը, անպայման, դրական ազդեցությունը կունենա:

Հարցի երկրորդ մասն էլ վերաբերում էր հանրաքվեի կապակցությամբ տարբեր հայտարարություններին մեր գնահատականին: Եթե համեմատեք նախորդ ընտրություններից հետո` խորհրդարանական, նախագահական, միջազգային կազմակերպությունների արած հայտարարությունները, ապա կտեսնեք, որ այնտեղ սկզբունքային, էական մի քանի տարբերություններ կան նախորդ հայտարարությունների համեմատ: Այդ սկզբունքային, էական տարբերությունները արտահայտում եւ արտացոլում են այսօրվա բանակցային բովանդակության ոգին եւ տառը: Այդ համեմատությունն, իսկապես, կարելի է անել: Շեշտադրվում է, եթե նկատել եք, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը պետք է կարգավորվի բանակցությունների արդյունքում: Առանձնակի շեշտադրումներ չկան տարբեր սկզբունքների վրա, որ միշտ նախկինում եղել է: Եթե հիշում եք, նախկինում ցանկացած հայտարարություն սկսվում էր, ուղղակի, ֆիքսելով տարբեր սկզբունքներ: Այս պարագայում դա չկա. առավել զգույշ են, որովհետեւ, իրոք, բանակցությունների հիմքում այսօր դրվել են այլ սկզբունքներ, ինքնորոշման խնդիր եւ այդ բոլորի նկատմամբ, ես կարծում եմ, որ այս հայտարարությունները բավականին նրբանկատ են:

Հարց. - Մի բան ճշտեմ, կարելի՞ է հասկանալ, որ միջազգային կազմակերպությունների հայտարարությունները հիմնականում վերաբերում են Լեռնային Ղարաբաղի սահմանադրության այն դրույթին, համաձայն որի Ղարաբաղը ճանաչվում է ինքնիշխան, պետություն:

Վ. Օսկանյան. - Կարելի է. նրանք, թերեւս, համարում են, որ Լեռնային Ղարաբաղն այդ դրույթով կանխորոշում է բանակցությունների արդյունքը եւ, իսկապես, նրանց հիմնական մտահոգությունը գալիս է հենց դրանից եւ, երեկ կարծում եմ, որ Սեմնեբին անուղղակիորեն ակնարկ կատարեց հենց այդ խնդրի վրա, որովհետեւ ասաց, որ «մենք պրոբլեմ չունենք ժողովրդավարական այդ դրսեւորման հետ, դա նույնիսկ լավ է, բայց ուղղակի սահմանադրության մեջ կան դրույթներ, ուղղակի դրանց հետ այս պահին չենք կարող համաձայնվել»:

Հարց. - Պրն. նախարար, շարունակեմ թեման, թերեւս, Ադրբեջանի վերջին սահմանադրության մեջ ուղղակիորեն փաստաթղթերով ոչնչացվել է ԼՂ ինքնավար մարզը: Ինչու՞ այդ դեպքում հայկական դիվանագիտությունը այս ուղղությամբ չի աշխատում: Այսինքն` իրենց սահմանադրության մեջ չկա ԼՂ մասին:

Վ. Օսկանյան.-Իհարկե, այդ բոլորը մենք շահարկում ենք, բայց տարբեր կոնտեքստներով, այդտեղ ուղղակի զգույշ պետք է լինել, որ այն տպավորությունը չթողնենք, որ ինքնավար մարզ չկա, դա մեզ համար վատ է, ինչ-որ հույս հայտնելով, որ ինքնավարությունը մեզ համար կարող է ընդունելի տարբերակ լինել: Իհարկե, նրանց սահմանադրությունը մենք շահարկում ենք, լավ էլ շահարկում ենք, բայց ոչ այն կտրվածքով, ինչ-որ դու ասացիր:

Հարց. «Ինտերֆաքս»- Ըստ Ձեզ, ի՞նչն է պատճառը, որ 2006-ը` ըստ համանախագահների այդ պատուհանը, չօգտագործվեց փաստորեն: Այսինքն իրավիճա՞կն էր պատճառը, թե՞ կողմերի դիրքորոշումը: Եւ երկրորդ հարց, Դուք նախորդ ասուլիսի ընթացքում ասեցիք, որ ամենայն հավանականությամբ ԱԳ նախարարի պաշտոնը ընտրություններից հետո այլեւս չեք զբաղեցնելու, թարմ ուժեր են պետք եւ այլն: Դուք քաղաքականությունից ընդհանրապե՞ս եք հեռանալու:

Վ. Օսկանյան. - Առաջինի հետ կապված ասեմ` գիտե՞ք, պատուհանը միշտ էլ այնտեղ է, եթե փակ է, կարելի է բացել: Նման իրավիճակներում եղել ենք, իսկապես, մոտեցել ենք, հեռացել ենք, այպես որ դրանից այդպես պետք չէ հուսահատվել: Բայց, եթե մենք համեմատության մեջ ենք դնում 2006-ի սկիզբը եւ այսօր, ես կարող եմ ասել, որ էական տարբերությոն կա իրավիճակում: Տարվա ընթացքում մենք առաջընթաց արձանագրել ենք` տարվա կտրվածքով, այնպես որ միտումը դրական է: Ինչ վերաբերում է իմ նախարարական պաշտոնին, ես դա որպես բնական ռեակցիան եմ տվել, որ, եթե նոր նախագահ է գալիս, համապատասխանաբար, նոր նախագահը կուզենա իր ԱԳ նախարարը ունենալ: Չէ, շատ բնական է, ես կարծում եմ, այդ կտրվածքով եմ ես ասել, տարբեր մեկնաբանություններ, իհարկե, տրվեց, որ Օսկանյանը չի ուզում, հոգնել է քաղաքականությունից, դրանք ճիշտ չեն: Ոչ հոգնել եմ, ոչ էլ ուզում եմ քաղաքականությունից դուրս գալ, կարծում եմ, որ ես, համենայն դեպս, անելիքներ ունեմ Հայաստանում, կփորձեմ մնալ քաղաքականության մեջ, սակայն երբեմն ցանկությունը եւ իրականությունը չի համապատասխանում: Իմ ցանկությունն է մնալ քաղաքականության մեջ, իմ ներդրումը ունենալ, իսկ այդ քաղաքականության մեջ մնալը եւ իմ ցանկությունը ինչպիսի դրսեւորումներ կունենան` դա արդեն, ես կարծում եմ, որ ժամանակը ցույց կտա:

Հարց. «Արմենպրես». - Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացների առումով Ձեր գնահատականը:

Վ. Օսկանյան. - Ցեղասպանության հարցի հրապարակայնության առումով, ես կարծում եմ, որ 2006թ. բացառիկ տարի էր հոդվածների քանակով, քննարկումներով, դրան անդրադարձ անելու առումով ուղղակի աննախադեպ էր: Եվ նաեւ տեղաշարժերի առումով, նոր երկրներ ավելացան ցուցակում, քննարկումները ավելի հաճախակի դարձան, խնդիրը միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում եղավ որոշ ժամանակ: Այնպես որ, ես դրական եմ գնահատում: Կարծում եմ որ 2007 թ. դժվար է ասել, թե նույն ինտենսիվությամբ կլինի, բայց համենայն դեպս կմնա օրակարգային հարց Եվրոպայի համար Թուրքիայի համար, իհարկե, Հայաստանի համար կշարունակի մնալ արտաքին քաղաքականության օրակարգում եւ մենք կշարունակենք հետամուտ լինել այդ հարցին, Բայց թե ինչպիսի դրսեւորումեր կլինեն, դժվար է ասել:

Հարց. «Ազատություն» - Պրն. Օսկանյան, քանի որ հանրապետության նախագահն արդեն նախանշեց, թե որ ուժերը կարող են դերակատարում ունենալ ընտրություններից հետո: Եթե ուզում եք մնալ քաղաքականության մեջ, հնարավոր է, որ տոներից հետո որեւիցե կուսակցության անդամակցեք:

Վ. Օսկանյան. - Դժվարանում եմ ասել, այս պահի դրությամբ որեւէ կուսակցություն ինձ առաջարկություն չի արել, կամ ես որեւէ մեկին խնդրանք չեմ ներկայացրել: Այդ ուղղությամբ դեռեւս իմ մտորումները չեմ կենտրոնացրել: Դժվարանում եմ ասել, իսկապես, ժամանակ է պետք, տոները թող անցնեն, քաղաքական դաշտը մի քիչ ավելի հստակ կդառնա, դրանից հետո կարելի է որոշել ինչպես կարելի է քաղաքական դաշտում ակտիվ մնալ:

Հարց. - Պարոն Օսկանյան, ընդդիմադիր դաշտը գտնում է, որ Ժիրայր Սեֆիլյանի ձերբակալությունը կվնասի Հայաստան-Սփյուռք հարաբերություններին: Ըստ Ձեզ որեւէ կերպ կազդի՞ այդ հարաբերությունների վրա` անվստահության տեսանկյունից:

Վ. Օսկանյան. - Այսպես ասեմ` կուզենայի, որ չազդի, համենայն դեպս: Կուզենայի, որ չազդի: