Երկկողմ հարաբերություններ

Ռուսաստան Ռուսաստան

 

Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև առկա են սերտ դաշնակցային հարաբերություններ, որոնց բնորոշ է երկկողմ փոխայցերի և հանդիպումների ինտենսիվությունը ամենաբարձր և բարձր մակարդակներով:

Դիվանագիտական հարաբերությունները երկու պետությունների միջև հաստատվել են 1992թ. ապրիլի 3-ին:

Կնքվել է ավելի քան 250 միջպետական, միջկառավարական և միջգերատեսչական պայմանագիր և համաձայնագիր, այդ թվում 1997թ. օգոստոսի 29-ի Բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության մասին պայմանագիրը:

Համաձայն 2000թ. սեպտեմբերի 26-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև XXI դար ուղղված դաշնակցային փոխգործակցության մասին հռչակագրի` հաստատվել է երկու երկրների ժողովուրդների միջև բարեկամությունը բազմապատկելու և ամրապնդելու վճռականությունը դաշնակցային լայն փոխգործակցության, բոլոր ոլորտներում կապերի ինտենսիվ խորացման, կովկասյան տարածաշրջանում և ամբողջ աշխարհում հաստատուն խաղաղության, կայունության և երաշխավորված անվտանգության ապահովման միջոցով:

Հանդիսանալով ԵԱՀԿ Մինսկի համանախագահներից մեկը՝ Ռուսաստանն իր ակտիվ մասնակցությունն է ցուցաբերում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործում:

Հայ-ռուսական դաշնակցային փոխգործակցության ոգուն համահունչ դինամիկ զարգանում են միջխորհրդարանական հարաբերությունները և շփումները օրենսդիր իշխանության ղեկավարների մակարդակով: Տարին երկու անգամ հերթականությամբ Հայաստանում և Ռուսաստանում անցկացվում են Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի և Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի միջև համագործակցության միջխորհրդարանական հանձնաժողովի նիստերը: Հանձնաժողովի վերջին նիստը կայացել է Երևանում 2017թ. նոյեմբերի 1-7-ը (նախորդը՝ 2017թ. հունիսի 5-8-ը Խանտի-Մանսիյսկում)

Արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների միջև փոխգործակցությունը գտնվում է դաշնակցային ռազմավարական փոխհարաբերությունների համար հատուկ մակարդակի վրա: Երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարների միջև հանդիպումները կրում են պարբերական բնույթ:

Պլանային հենքի վրա անցկացվում են փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող տարբեր հարցերի շուրջ միջագնական խորհրդատվություններ:

Ակտիվ են շփումները գերատեսչական և տարածաշրջանային մակարդակներով:

Ռուսաստանի ավելի քան 70 սուբյեկտ և Հայաստանի բոլոր մարզերը ներգրավված են միջտարածաշրջանային համագործակցությունում, ինչը հայ-ռուսական դաշնակցային փոխգործակցության կարևորագույն տարրերից մեկն է: Հայ-ռուսական միջտարածաշրջանային համաժողովները անցկացվում են 2011 թվականից: Յոթերորդ միջտարածաշրջանային համաժողովը անցկացվել է Երևանում 2018թ. հունիսի 29-ին:

Պաշտպանական ոլորտում հայ-ռուսական փոխգործակցությունը ուղղված է երկու պետությունների անվտանգության, Անդրկովկասում կայունության ապահովմանը: Հայաստանի տարածքում տեղակայված է ռուսական 102-րդ ռազմական բազան:

Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող Ռուսաստանի Դաշնության սահմանապահ զորքերի կարգավիճակի մասին 1992թ. սեպտեմբերի 30-ի պայմանագրի դրույթների իրականացման շրջանակներում Հայաստանում Ռուսաստանի ԱԴԾ սահմանապահ վարչությունը հայ սահմանապահների հետ համատեղ իրականացնում է Իրանի և Թուրքիայի հետ պետական սահմանի պաշտպանությունը: 2018թ. հոկտեմբերի 1-5-ը Մոսկվայում անցկացվել է Ռազմատեխնիկական համագործակցության միջկառավարական հանձնաժողովի 13-րդ նիստը (նախորդը՝ Երևանում 2017թ. սեպտեմբերի 5-8-ը):

2015 թվականից Երևանում գործում է Մ.Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղը: Ռուս-հայկական /Սլավոնական/ համալսարանում և Հայաստանում գործող ռուսական բուհերի 7 մասնաճյուղերում ուսանում է շուրջ 3.5 հազ. ուսանող:

2017թ. հոկտեմբերի 7-ին Երևանում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին 2-րդի ներկայությամբ կայացել է Ռուս ուղղափառ նոր եկեղեցու հանդիսավոր բացումը:

Ռուսաստանում բնակվում է ամենամեծ հայկական համայնքը: Ռուսաստանում 2010թ. անցկացված մարդահամարի համաձայն, ՌԴ տարածքում բնակվում է ավելի քան 1 մլն 182 հազ հայ: Փորձագիտական գնահատականներով, Ռուսաստանում հայկական համայնքի թիվը ներկայումս գերազանցում է 2.5 մլն մարդ: Հիմնադրվել և գործում են մի շարք համայնքային կառույցներ, որոնցից ամենախոշորն է «Ռուսաստանի հայերի միությունը»:

Առևտրատնտեսական կապեր

Ռուսաստանը Հայաստանի կարևոր արտաքին տնտեսական գործընկերն է:

Կանոնավոր գործում է Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև տնտեսական համագործակցության միջկառավարական հանձնաժողովը: Հանձնաժողովի 19-րդ նիստը կայացել է Մոսկվայում 2019թ. ապրիլի 4-ին (նախորդ, 18-րդ նիստը՝ Երևանում 2018թ. փետրվարի 20-ին):

2018թ. Հայաստան ժամանած ՌԴ քաղաքացի հանդիսացող զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է 492 000, ինչը 17%-ով ավել է նախորդ տարվա համեմատ:

2017թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Հայաստանում բնակվող ՌԴ քաղաքացիների թիվը կազմում է 21 609.

Ռուսաստանը Հայաստանի տնտեսությունում արտասահմանյան գլխավոր ներդնողն է: 1991 թվականից կապիտալ ներդրումները կազմում են գրեթե 4 մլրդ ԱՄՆ դոլար:

Տարբերակվող կառուցվածքով տարբերվող ռուսական հիմնական ներդրումները ուղղված են էներգետիկ, բանկային, լեռնամետալուրգիական և շինարարության, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներ:

Հայաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության միջև առևտրաշրջանառության ծավալները (հազ. ԱՄՆ դոլար)

 

Արտաքին առևտրաշրջանառություն

Արտահանում

Ներմուծում (ըստ արտահանող երկրի)

Ներմուծում (ըստ ապրանքի ծագման երկրի)

2018

1 924 443.8

666 501.7

1 394 217.7

1 257 942.1

2017

1 712 912.8

541 582.6

866 643.7

1 171 330.2

2016

1 358 306.1

374 470.7

730 000.0

983 835.4

2015

1 173 971.8

225 927.2

645 954.8

948 044.6

2014

1 431 126.2

308 250.2

800 605.5

1 122 876.0

2013

1 445 399.2

334 499.1

881 308.5

1 110 900.1

2012

1 336 525.3

279 109.0

779 942.8

1 057 416.4

Այցեր Ռուսաստան

2019թ. փետրվարի 25-27

Ազգային ժողովի նախագահ Արարատ Միրզոյան

2019թ. հունվարի 25

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան (ԵԱՏՄ կառույցներում ՀՀ նախագահության ստանձնում)

2018թ. դեկտեմբերի 27

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան

2018թ. դեկտեմբերի 6

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան (Սանկտ Պետերբուրգ, ԵԱՏՄ բարձրագույն խորհրդի նիստ)

2018թ. սեպտեմբերի 8

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան

2018թ. հուլիսի 27

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան (Սանկտ Պետերբուրգ, ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստ)

2018թ. հունիսի 14

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան (Մոսկվա, ԵԱՏՄ բարձրագույն խորհրդի նիստ)

2018թ. հունիսի 6-7

ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյան

2018թ. հունիսի 4-5

Ազգային ժողովի նախագահ Արա Բաբլոյան

2018թ. մայիսի 14

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան (Սոչի, ԵԱՏՄ բարձրագույն խորհրդի նիստ)

2018թ. փետրվարի 14

Ազգային ժողովի նախագահ Արա Բաբլոյան

2017թ. նոյեմբերի 15

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (Ռուսաստանում Հայաստանի մշակույթի օրերի բացում)

2017թ. օգոստոսի 23

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2017թ. հուլիսի 17-18

Ազգային ժողովի նախագահ Արա Բաբլոյան (պաշտոնական այց)

2017թ. ապրիլի 28

ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյան

2017թ. մարտի 14-15

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (պաշտոնական այց)

2017թ. փետրվարի 21-22

ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյան (պաշտոնական այց)

2017թ. հունվարի 24-25

Վարչապետ Կարեն Կարապետյան (պաշտոնական այց)

2017թ. հունվարի 19

ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյան

2016թ. օգոստոսի 10

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2016թ. մարտի 10-11

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (Սանկտ Պետերբուրգ, ԼՂ հարցով հանդիպում)

2015թ. սեպտեմբերի 5-7

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2015թ. մայիսի 9

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (ներկայություն ՀՄՊ հաղթանակի 70-ամյակի շքերթին)

2015թ. ապրիլի 7-8

ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյան (պաշտոնական այց)

2014թ. դեկտեմբերի 24

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2014թ. նոյեմբերի 6

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2014թ. հուլիսի 6-7

Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակյան (պաշտոնական այց)

2014թ. օգոստոսի 9

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (Սոչի, ԼՂ հարցով հանդիպում)

2014թ. մայիսի 8

Նախագահ Սերժ Սարգսյան

2011թ. հոկտեմբերի 23-25

Նախագահ Սերժ Սարգսյան (պետական այց)

Այցեր Հայաստան

2017թ. նոյեմբերի 20-21

ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրով (պաշտոնական այց)

2017թ. մարտի 3

ԴԺ Պետական Դումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդին (պաշտոնական այց)

2017թ. հոկտեմբերի 24-25

Կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդև (պաշտոնական այց)

2016թ. մայիսի 20

Կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդև (ԵԱՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստ)

2016թ. ապրիլի 21-22

ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրով (պաշտոնական այց)

2016թ. ապրիլի 7

Կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդև (պաշտոնական այց)

2016թ. մարտի 11-12

ԴԺ Պետական Դումայի նախագահ Սերգեյ Նարիշկին

2015թ. նոյեմբերի 9

ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրով (պաշտոնական այց)

2015թ. նոյեմբերի 2-3

ԴԺ Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկո (պաշտոնական այց)

2015թ. ապրիլի 24

Նախագահ Վլադիմիր Պուտին (մասնակցություն Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումներին)

2015թ. մարտի 30-31

ԴԺ Պետական Դումայի նախագահ Սերգեյ Նարիշկին

2014թ. հունիսի 22-23

ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրով (պաշտոնական այց)

2013թ. դեկտեմբերի 2

Նախագահ Վլադիմիր Պուտին (պետական այց)

2010թ. օգոստոսի 19-20

Նախագահ Վլադիմիր Պուտին (պետական այց)

 
 
 
Թարմացվել է առ 05.04.2019.

 

Տպել էջը